چاپخانهو بزافی روناكبیری شاری سلیمانی
شاهۆ عوسمان سهید قادر نووسەر ههروهك زانراوه داهێنانی چاپخانهوكاری رۆژنامهگهری له ولاَتانی صینو ئهوروپا سهریههڵداوه، وهك بهرههمی چاپخانهش یهكهمین گۆڤاری…
مێژووی نوێ و هاوچهرخی كورد
پێداچوونهوهی پهڕتووکی کورد و دهوڵهت: گهشهی ناسنامهی نهتهوایهتی له عێراق، تورکیا و ئیران
نوسینی: دنیز ناتالی ههڵسهنگینهر: شهماڵ میرزا کتیبی کورد و دهوڵهت: گهشهی ناسنامهی نهتهوایهتی له عێراق، تورکیا و ئیران یهکیکه له…
پێداچوونهوهی پهڕتووکی ”کورد و دهوڵهت له ئێران؛ دروستبوونی ناسنامهی کورد
نووسینی: پڕوفیسۆر عهباس وهلی پێداچوونهوه له لایهن: شهماڵ میرزا بهشی یهکهم “ناسنامهی نهتهوهیی“، “نهتهوه“ و “ناسیۆناڵیسم“، لهو چهمکگهله ئاڵۆزانهن که ههر یهکهو چهندین پێناسهی جۆراوجۆر و جاروبار لێک جیاوازیان له لایهن کهسانی وهک ئێریک هابسباوم (Eric Hobsbawm)، بنێدیکت ئەندرسۆن (Benedict Anderson )، ئێرنێست گیلنێر (Ernest Gellner) و هتد بۆ کراوه. ئاڵوزیی چهمکی ناسنامهی نهتهوهیی، ههر کاتێک دهگاته ئهو حاستهی که باسی نهتهوهی کوردی پێ بکهین، زیاتر و زیاتر ئاڵۆزی پێوه دیار دەکەوێت. هۆکاری ئهو ئاڵۆزییهش دهگهڕێتهوه بۆ پهیوهندی ئهو سێ چهمکه، له زۆرترین کاتدا و له لایهن زۆربهی پسپۆڕانی بواری ناسیۆناڵیسمهوه به چهمکی “دهوڵهت– نهتهوه“وه. واتا ناسنامهی نهتهوهیی، نهتهوه و ناسیۆناڵیسم کاتێک واتادار دهبن که به چهمکی دهوڵهت–نهتهوهوه ببسترێنهوه و لهگهڵ ئهو چهمکه خوێندنهوهیان بۆ بکرێ. سهرهڕای ئهو بهربهستانهش له پێش پێناسهکردنی ناسنامهی نهتهوهیی کورد وهکو گهلێکی بی دهوڵهت؛ ئاکادێمیستهکانی وهکو جهماڵ نهبهز، مارتین ڤهن برۆینسن، جواده و عهباس وهلی و کهسانی دی ههوڵی پێیناسهکردنی ئهو چهمکهیان له پهیوهندی له گهڵ کورددا داوه. پهڕتووکی ”کورد وه دهوڵهت له ئێران؛ دروستبوونی ناسنامهی کورد”، یهکیکه له ههوڵه چڕهکانی پڕوفیسۆر عهباس وهلی بۆ تێگهیهشتن له ناسنامهی نهتهوهیی کورد له کوردستانی ژێر دهسهڵاتی ئێران. ئهو پهڕتووکه چاپی ساڵی ۲۰۱۱ یه و له ۱۱۵ لاپهڕه پێک هاتووه. تهوهری سهرهکی پهڕتووکهکه باس له فوڕم، دروست بوون و پهرهی ناسنامهی نهتهوهیی کورد له ئێران دهکات. وهلی سهرهتای بوونی ناسنامهی نهتهوایهتی كورد له ئێران دهگهڕینیتهوه بۆ سهردهمی قهوارهگرتنی یهکهم مهجلیسی نهتهوهییی (ملی) ئێران له سالێ ۱۹۰۵ی زایینی و ئهوپهڕی پهرەسەندن و گهشهی خۆی له کاتی دهسهڵاتی ڕهبهقگهرای (مطلهقه) (absolutism) پههلهویکاندا و له پاشان پێگهیهشتنی به لووتکهی خۆی له لهگهڵ دهسپێکی کۆماری مههاباد (لاپهڕهی; xi)….
گۆشەیەكی مێژووی ئاڵای كوردستان
لە مێژووی هاوچەرخی كورددا چەند ئاڵایەك وەك نیشانە و ئاڵای جوڵانەوەی سیاسی كوردستان نمایشكراوە. لانیكەم دیارترینیان ئاڵاكەی شێخ مەحمود، ئاڵاكەی…
ئاڵای کوردستان چۆن دروستبوو؟
رێناس نەورۆزی ئاڵا چییە و چۆن سەریهەڵداوە؟ ئاڵا نیشانە و ناسنامەی نەتەوە و هەبوونی گەلانە، ئەمرِۆ هەموو گەل نەتەوەیەکی خاوەن…
مێژووی درووستبوونی ئاڵای كوردستان
پەیسەر پرێس هەر چەندە تا ئێستا ئەوە یەكلایی نەبوەتەوە كە یەكەم كەس یان یەكەم میللەت و وڵات ئاڵای بەكارهێنابێت یان…
دابەشكردنی میراتی عوسمانیەكان و زیانەكانی لەسەر گەلانی ناوچەكە
كاتێك 1914جەنگی یەکەمی جیهانی هاتە پێشەوە، لە ژێر ئاگری تۆپەکاندا وڵاتان تووانەوە و سەرلەنوێ نەخشەکێشرانەوە، دەسەڵاتدارەكان داڕمان و هی نوێ…
بۆچی سالم شیعری بۆ ئەحمەد پاشای بابان نەنووسیوە؟
عومەر ئیسماعیل مارف-قەڵادزێ بەرایی: لەمێژووی چەندین سەدەی نەتەوەی كورددا، میرنشینی بابان بە یەكێك لە دیارترین و بەهێزترین دەسەڵاتەكانی فەرمانڕەوایی لە…
مێژووی میرنشینی بابان
له کۆتاییەکانی سەدەی پازدەهەمی زایینی لە ڕۆژهەڵاتی میرنشینی سۆران میرنشینێک بە ناوی(بابان) دامەزرا. ئەم میرنشینە دوای ملکەچکردنی هەندێ ناوچە و…
94 ساڵ لەمەوبەر حسێن حوزنی موكریانی، یەکەم چاپخانەی هێنایە رهواندز
خەندان-هاوار عەباس (( ئێوه حهقیقهتهن گیانى میللهتی خۆتانن ، ئهو رهنجانهى كه دهیانكێشن هیچ وهختێك لهبیرناچیتهوه , ئهسلهن میللهت و…