Home / بەشی مێژووی كورد / مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد (page 3)

مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

گەشتی خاتوو بێڵ بۆ هەورامان‌ و شارباژێڕ و کەرکوک‌ و سلێمانی‌ (بەشی یەکەم)

لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق سەردانێکی خاتوو گێرتروود بێڵی گەورە ڕاوێژکاری بەریتانیا لە بەغدا و دامەزرێنەری دەوڵەتی نوێی عێراق بۆ کەرکووک، سلێمانی، شارباژێڕ، پێنجوێن، هەڵەبجە و هەورامان لە ساڵی ١٩٢١دا و ڕەنگدانەوەی ئەو سەردانە مێژووییە لە دووتوێی نامەکانیدا بۆ باوکی. ٩ی تشرینى دووه‌می 1921 باوكی خۆشه‌یستم، شتێكی باش نییە‌ پێت …

Read More »

گەشتێکی خاتوو بێڵ بۆ هەورامان و شارباژێڕ و کەرکووک و سلێمانی (بەشی دووەم و کۆتایی)

لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق “سەردانێکی خاتوو گێرتروود بێڵی گەورە ڕاوێژکاری بەریتانیا لە بەغدا و دامەزرێنەری دەوڵەتی نوێی عێراق بۆ کەرکووک، سلێمانی، شارباژێڕ، پێنجوێن، هەڵەبجە و هەورامان لە ساڵی ١٩٢١دا و ڕەنگدانەوەی ئەو سەردانە مێژووییە لە دووتوێی نامەکانیدا بۆ باوکی”. … پاشان بردمیان بۆ دیوه‌خانی ماڵێك و خێزانی ماڵه‌كه‌ به‌ …

Read More »

” هەستی ناسیۆنالیزم لای کورد “

ٲیوب نعمت زانکۆی سۆرانبەشی مێژووقۆناغی چوارەمناسییۆنالیزم له ‌(nationalism)ی ئینگلیزی یان (Nationalite) فەڕەنسی وەرگیراوە، (Nation)ی بەمانای نەتەوە،‌ که‌ به‌ مانایی ملله‌ت گه‌رایی، نه‌ته‌وه‌په‌رستی، هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی …هتد دێت.بە درێژایی مێژوو ناسۆنالیزم، بە چەندین ڕێگای جۆراوجۆر ئاستی جیاواز پێناسەکراوە. مێژوونووسی بەناوبانگی ئینگلیزی بەناوی (ئارنۆڵد تۆینبی) بەم شێوازە پێناسەی ناسیۆنالیزمی کردووه: ناسیۆنالیزم بریتییە لەو …

Read More »

‎شۆڕشی شێخ مەحمودی حەفید

‎ڕێژین محمد‎قۆناغی چوار-بەشی مێژوو‎زانكۆی سۆرانپێشەکی:شێخ مەحمود حەفید، کەسایەتی دیاری گۆڕەپانی ئایینی، بەشدارییەکی گەورەی کرد لە ئاراستەکردنی ڕەوتە ئایینی و کۆمەڵایەتییەکان. تایبەتمەندە بە کاریگەری قووڵی لەسەر ژیانی مرۆڤەکان و داڕشتنی دیدگایان. لەم بابەتەدا پێداچوونەوە بە سەفەری شێخ مەحمود حەفید دەکەین، تیشک دەخەینە سەر میرات و کاریگەرییەکەی لەسەر کۆمەڵگا.شێخ مەحموود بەرزنجی یان …

Read More »

‎سەردەمی پاشایەتی لە عێراق(١٩٢١-١٩٥٨)

‎عمر خلیل خالد‎قۆناغی چوار-بەشی مێژوو‎زانكۆی سۆران‎پاش شکستی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە هەڵمەتی میزۆپۆتامیا لە جەنگی جیهانی یەکەمدا، لە ٢٣ی ئابی ١٩٢١، دەسەڵاتی پاشایەتی عێراق دامەزرا. هەرچەندە ئەو ئیختیارییە لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن کۆمکاری نەتەوەکانەوە بە شانشینی یەکگرتوو درا، بەڵام شۆڕشی عێراقی ساڵی ١٩٢٠ بووە هۆی هەڵوەشاندنەوەی پلانی ئینتیدابی ڕەسەن لە بەرژەوەندی …

Read More »

‎لوتكەی جینۆسایدی كورد لە باشوری كوردستان

‎شەونم عزیز ناوخۆش‎زانکۆی سۆران _فاکەلتی ئاداب بەشی مێژوو ‎جینۆساید، لەسەر ئاستی فەلسەفی و فیكری و سیاسی، كلتووری و دواجاریش لە رووی یاساییەوە، مشت و مڕێكی زۆر هەڵدەگرێ،جینۆسایدی گەلی كورد چەندین رەهەندی جۆراو جۆری هەیە لە ڕووی (فەلسەفی، فیكری، سیاسی،كۆمەڵایەتی، كلتووری، ئابوری) ئەنفال یەكێكە لە تاوانە گەورەكانی جینۆساید یان دەتوانین بڵێین: …

Read More »

شۆرشی شێخ سه‌عیدی پیران1925

‎جالان مەعروف حەمەد‎قۆناغی چوار-بەشی مێژوو‎زانكۆی سۆران ‎لە ساڵی ١٩٢٥ لەماوەی خەریکبوونی بەریتانیا و فەڕەنسا و کۆمەڵەی گەلان بە کێشەی موسڵ و دیاریکردنی سنووری کۆماری تورکیای نوێ لەگەڵ ڕژێمی پاشایەتی عێراق دا، شۆرشێکی گەورەی نەتەوەی لە باکووری کوردستان لە هەرێمی دیاربەکر (ئامەد) و دەوروپشتی دا بە بەڕێوبەرایەتی شێخ سەعیدی پیران بۆ …

Read More »

‎گێرانەوەی کۆڕەوی ملێونی لەسەر زاری دانیشتوانی سۆران

‎ڕێدور ئیبراهیم خدر‎قۆناغی چوار-بەشی مێژوو‎زانكۆی سۆران ‎پایتەختی میرنشینی سۆران شاری سۆرانە کە دەکەوێتە‎پارێزگای هەولێر. گەورەترین شاری‎ ناوچەکەیە و ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ١٢٥ هەزار کەسە. زاراوەی سەرەکی کە قسەی پێدەکرێت، کوردی سۆرانییە، کە بە ناوی ناوچەکەوە ناونراوە. هەروەها فارسی لەناو دانیشتوانی ئێستادا بە شێوەیەکی بەرفراوان قسە دەکرێت و هێشتا کەم کەس …

Read More »

‎پەیوەندی بەعس بە كوردەوە

‎ئامادەكردنی :بەلقیس سلێمان‎قوتابی قوناغی چوار -بەشی مێژوو‎زانكۆی سۆران ‎مەبەست لە بەعس چییە؟‎زاراوەی بەعس بە واتای بوژانەوە یاخود زیندوكردنەوەی كلتوری عەرەب دێت ،چونكە بەعس خۆی بە میراتگری كلتوری گشت عەرەب دەزانێت و بەردەوامیش لە هەوڵ دایە بۆ سەلماندنی ئەم راستیە بەسەر بەرامبەردا ،ئەمەش بە روونی لە دروشمی سەرەكی حزبی بەعسدا دەردەكەوێت …

Read More »

بەیاننامەی ١١ی ئازار

‎سارا رەحیم‎قۆناغی چوار-بەشی مێژوو‎زانكۆی سۆران ‎یەکێک لە رووداوە گرنگ و مێژوویەکانی سەدەی بیستەم لە باشووری کوردستان (١١ی ئازاری ١٩٧٠).ئەویش تەنھا لەبەر ئەوە نا کە بە فشاری(پارتی دیموکراتی کوردستان )سەرکردە نەتەوەیەکەی مستەفا بارزانی واژوو کرا بەلکو لەبەر ئەوەی بۆ یەکەمین جار بوو لە مێژووی کوردا بە گشتی و باشووری کوردستان بە …

Read More »