بەشی مێژووی كورد

زارۆ ئاغای کورد… بەتەمەنترین پیاوی جیهان بەکر شوانی  زارۆ ئاغا، ١٧٧٧-١٩٣٤ ڕۆژی ٢٩ حوزەیرانی ساڵی ١٩٣٤ کاتێك زارۆ ئاغا مرد، گوڵ خانمی کچی کە ئەو کاتە تەمەنی ٦٥ ساڵ بوو، بەمجۆرە شینی بۆ باوکی دەکرد: “وای دایێ… وای دایێ… تێرت لە دنیا نەخوارد زارۆی خۆم!” ئەوە شیوەن بوو بۆ پیاوێك …

لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەیەمدا عەبدوڵای کوردستانی چی بە مۆریتس هارتمانی نەمسایی گوت؟ بەکر شوانی  مۆریتس هارتمان نووسەر و شاعیر و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەداری نەمسایی، مۆریتس هارتمان (١٨٢١-١٨٧٢)، یەکێك لە ناوە درەوشاوەکانی ئەدەبیاتی نەمسا و وڵاتانی ئەڵمانیزمانە لە سەدەی نۆزدەیەمدا. لە شاری بوێمن (لەم سەردەمەدا دەکەوێتە وڵاتی چیکەوە) لە خێزانێکی ڕۆشنبیردا …

بەکر شوانی  چەرچڵ و ئینوینو کتێبی “بیرەوەرییەکانم”ی نووسەر و ڕۆژنامەنووسی تیرۆرکراوی کورد موسا عەنتەر (١٩٢٠-١٩٩٢) لێوانلێوە لە ڕووداوی مێژوویی و سەربووردەی ژمارەیەکی زۆر لە کەسایەتییە کوردەکانی سەدەی بیستەم و هەندێك کەسایەتیی تورك و بیانی کە پەیوەندیان بە کورد و دۆزەکەیەوە هەبووە. یەکێك لەو ڕووداوانە بەسەرهاتی کۆبوونەوەی نێوان سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا …

عەبدولقادری تەوحیدی: ناسری سوبحانی لەگەڵ كاری چەكداری نەبوو، درێژەی بە كاری ئیخوان دا ئیدریس سیوەیلی لەم گفتوگۆیەدا، عەبدولقادری تەوحیدی دامەزرێنەری بزووتنەوەی ئەهلی سوننە و جەماعەی ئێران، باس لە رێگوزەری مێژوویی ئەو پارتە دەكات، سەرەتاكانی دەستپێكردنی كاری ئیخوان لە رۆژهەلاتی كوردستان و پەیوەندی بە كەسایەتییەكانەوە دەخاتەڕوو، باس لە كار و چالاكیی …

فێڵ و فه‌ره‌جی‌ ته‌تریك له ‌كه‌ركوك له‌ عانی‌ عوسمانلییه‌وه‌ درێژه‌ی‌ هه‌یه‌ ‌ ئامادەکردنی :زاهیرسدیق بەڵگەمێژووییەكان‌سەلمێنەری ئەو راستیەن كەركوك‌شارێكی كوردستانییە،دەوڵەتانی دنیاش ئەوراستییە دەزانن‌وخۆیانی لێ‌ نەبان دەكەن،هەموو دەسەڵاتەكانی پێش دروستبوون ودوای دروستبوونی دەوڵەتی عیراقیش چاك دەزانن كەركوك كوردستانییە، لێ‌ ئەوانیش خۆیان لەو راستییە گێل دەكەن وهەمووشیان سیاسەتی دەركردنی كوردیان لەوشارەدا جێبەجێكردوە وهێشتاش …

  شێخ عوبه‌یدوڵڵای‌ نه‌هری‌، سه‌ركرده‌یه‌ك عه‌رشی‌ عوسمانلی‌ و قاجاری‌ هێنایه‌ له‌رزه‌ ‌ ئامادەکردنی: زاهیر سدیق ئه‌م پاشكۆیه‌ شه‌شه‌مین كاری‌ هاوبه‌شی‌ كه‌ناڵی‌ خاك و كوردستانی‌ نوێیه‌، كه‌ بریتییه‌ له‌به‌رنامه‌ی‌ شێخ عوبه‌یدوڵڵای‌ نه‌هری‌، ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ كاتی‌ خۆی‌ له‌كه‌ناڵی‌ خاك به‌ئه‌ڵقه‌ بڵاوبووه‌ته‌وه‌ و میدیاكار زاهیر سدیق بۆ ته‌له‌فزیۆن ئاماده‌ی‌ كردووه‌. وا ئه‌مڕۆش ئێمه‌ …

ئامادەکردنی : زاهیرسدیق هامڵتۆنیش به‌ڵایه‌ك بوو بۆ كه‌ركوكییه‌كان تەعریب و تەبعیس و تەهجیر، سێینەی ستەمكاری سەدام و دەسەڵاتەكەی بوو كە كوردی تێدا هەنجن هەنجن كرا، كورد لەكەركوك بووە قوربانی سیاسەتی زۆرەملێی بەعسییەكان، سەدام و دارودەستە قێزەونەكەی سیاسەتی كورد قڕانیان كردە دروشمی پەیڕەوكراوی خۆیان. ئەو داگیركەرەی كە بەزۆری زۆرداری ناسنامە كوردییەكەی …

پەیمانی سیڤەر و بەندەكانی ناو ئەو پەیمانەو مافەكانی كورد تێیدا لە ڕۆژی 10ی ئاگۆستی ساڵی 1920 پەیماننامەی سێڤەر واژۆ کرا، کە تێیدا هەیئەتێکی کورد بە سەرۆکایەتیی شەریف پاشا بەشدار بوو و تێیدا باس لە دانی مافی ئۆتۆنۆمی بە کورد کرا، کە بۆ یەکەمین جار بە شێوەیەکی فەرمی ئەو مافە بۆ …

خه‌بات له‌ چییه‌وه‌ هات‌و چون بوو به‌ ئۆرگانی پارتی؟ ‌و چۆن به‌ڕێوه‌ ده‌چوو؟ ‌ ‌ نوسینی : مام جه‌لال نوسینه‌وه‌ی مێژووی كورد‌و كوردایه‌تی وه‌كو خۆیان بێ گۆراندن‌و لێكۆڵینه‌وه‌ی به‌ دیدی حزبایه‌تی ته‌سك‌و ناكۆكیه‌كانی ناو ریزه‌كانیان، پێویستییه‌كی نیشتمانی ‌و ویژدانی‌و راستگۆییه‌. بۆیه‌ هه‌قه‌ مێژوونوسه‌كان‌و هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌ مێژووی كورد‌و كوردایه‌تی ده‌كۆڵنه‌وه‌، …

ئاوڕدانەوەیەک لە نیگارە تەمەن نزیکی چوار هەزار ساڵەکەی دەربەند بێلولەی ناوچەی دەربەندیخان نووسینی سۆران حەمەڕەش کەم نەتەوە هەیە هێندەی کورد لە فەرهەنگی خۆی دابڕابێت و بزر بووبێت. هەر لە منداڵیەوە فارس و عەرەب و تورک هێندە بابەتی مێژوویی دوێنێی خۆیان خستۆتە مێشکیەوە، لە ئاکامدا کورد وایلێهاتووە زۆر جار وەک کەسێکی …