بەشی مێژووی كورد

مەولانا خالید وەک پێشەنگێکی زمانەوانیی کوردی ١ بەشی دووەم و کۆتایی لێکۆڵینەوەی: پرۆفیسۆر میشێڵ لیزنبێرگ – زانکۆی ئەمستردام – هۆڵاند لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق سادەیی شێوازی شێخ خالید ئاماژەیە بەوەی کەوا ئەم کارە بەنیازی ئاڕاستەکردنی خەڵکێکی ئاسایی و لەوانەیە نەخوێندەوار کرابێت و پێدەچێت پێچەوانە بێت لەگەڵ ڕاسپاردە و ڕێنماییەکانی …

مەولانا خالید وەک پێشەنگێکی زمانەوانیی کوردی١ بەشی یەکەم لێکۆڵینەوەی: پرۆفیسۆر ميشێڵ ليزێنبێرگ – زانکۆی ئەمستردام – هۆڵاند لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق دەکرێ بڵێین کەوا بەرچاوترین ڕیفۆرمخوازی نەقشبەندی لە دوای ئەحمەد سرهندییەوە، مەولانا خالیدی نەقشبەندیی لە دایکبووی قەرەداخە، کەوا بایەخێکی گەورە و یەکلاکەرەوەی هەیە نەک هەر بۆ مێژووی تەریقەتی نەقشبەندی …

لە کولتوورەکانى پێش مێژوودا (100000 پ.ز -3200 پ.ز) موحمەد وەسمان بەشی یەکەم ئەم بابەتە ، شەن وکەوکردنی بیروبۆچوونی زانایانی شوێنەوارناسييە، زانایانی وەک: د.تاھا باقر ود.فەوزی ڕەشید ود.فەرەج بەسمەچی ود.تەقی دەباغ وبەتایبەتی د.خەزعەل ماجیدی و ھەردوو کتێبەکەی (ئایین و باوەڕەكانی پێش مێژوو،1997) و (شارستانییەکانى پێش مێژوو،2022) وچەندانی دیکەش، بەئامانجی دروستکردنی وێنەیێکی …

نوسینی: شەهرەزاد موجاب* لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق * پرۆفیسۆر د. شەهرەزاد موجاب:توێژەر و پرۆفیسۆر و چالاکوانە و لە جیهاندا بە کارەکانی  ناسراوە لە سەر کاریگەرییەکانی جەنگ، راگوێزان و ئاوارەبوون و توندوتیژی لەسەر فێربوون و خوێندنی ژن، جەندەر، کۆچ و دیاسپۆرا، فێمینیزمی مارکسی و زانستی پەروەردەی دژە رەگەزپەرستی. پرۆفیسۆری خوێندنی …

بیاتریس گاراپۆن و عەدنان چەلیک*لەئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق بەعادەت دەگوترێ کەوا ڕووخانی کۆماری مەهاباد لە ساڵی ١٩٤٦دادەسپێکی سەردەمێکی “کپی و بێدەنگییە” بۆ جووڵانەوەی کورد. ئەو سەرکوت کردنە سامناکەی کورد لە ناوچەی دەرسیمی تورکیا لە ساڵانی ١٩٣٧ – ١٩٣٨دا،    هەوڵ و کۆششیکی بەدوادا هات بۆ ئاوێتە کردنی نەوە نوێکان لە کۆمەڵگە …

کەمتەرخەميی مێژوو لەئاست قوربانیيەکانيدا، “فاتەڕەش” بەنمونەنوسین و ئامادەکردنی: مانو بەرزنجی و جوان عومەر ئەحمەدپێداچونەوەی: ڕێبوار حەمە تۆفیقبە درێژایی مێژوو لە سەرجەم ناوچەکانی کوردستاندا هەزاران جار گوێبیستی ناو و پێداهەڵدانی جۆراوجۆری ژنانی بوێر و سەرکردەی ئازا بوین. ژنی داهێنەر، جەنگاوەرى وه‌ها کە لە هەموو نەهامەتيیەکانی میلەتەکەيدا شان بە شان و (هەندێ …

لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق تێبینیی: ئەم باسە یان ڕاپۆرتە لە بەڵگەنامەکانی ئەرشیفی نیشتمانیی بەریتانیادا پارێزراوە و ناوی نووسەرەکەی لەسەر نییە و من وەک خۆی بە ئەمانەتەوە وەرمگێڕاوە و پێمخۆشە خوێنەری خۆمان ئاگاداری بێت. ئەو زانیارییانەی تێیدا هاتوون دەربڕینی ڕاوبۆچوونی نووسەری ئەم ڕاپۆرتەیە و مەرج نییە لەگەڵ ڕاستی و دروستیی …

عادیلە خانمی جاف و دیوانی ئەردەڵانی ئێران (بەشی دووەم و کۆتایی) لە بەڵگەنامەکانی ئەرشیفی نیشتمانیی بەریتانیاوە: عادیلە خانمی جاف و دیوانی ئەردەڵانی ئێران (بەشی دووەم و کۆتایی) لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق تێبینیی: ئەم باسە یان ڕاپۆرتە لە بەڵگەنامەکانی ئەرشیفی نیشتمانیی بەریتانیادا پارێزراوە و ناوی نووسەرەکەی لەسەر نییە و من …

میتانی (Mitanni) لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) موحەرریری «تاریخی بابلستان»، سێر کینغ، ئەم قەومە بە قۆڵێکی کاسای دائەنێ و ئەڵێ لە عیرقی ئارییە، بەڵام ئیزاحاتی «ئەقوامی مەزۆپۆتامیا، لاپەڕە ١٢٨ و ١٣٥» نەوعێکی ترە و ئەڵێ: شوعبەیەکی قەومی «سوبارو = سوبارتۆ»یە. لە فوراتی …

کاسای (Kassites) لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) قەومی کاسای وەیا «کاششو»ی ئاکاد وەیا «کوش»ی ئینجیل و بابلی، لە مەنزوومەی زاغرۆس بووە. بەرەبەرە شەرقی بابلستانی تا قەراغ دیجلە داگیر کردبوو. زۆر جار وڵاتی بابلستانی ناڕەحەت و تاڵان ئەکرد. حەتا «ئامی-زادوغا»ی قڕاڵی بابل، کە …