بەشی مێژووی كورد

هـۆكـارەكـانـی روخـانی میـرنـشیـنە كـوردیـەكـان زریان أحمدهادی پێشەكی بسم اللەسەرەتادەسپێكی هەمووكارێكی خێرەئێمەش دەمانەوێ دەست بەكارێكی خێربكەین بۆیەبەبسم اللەدەست پێ‌ دەكەم هەرلەمێژووی كۆنەوەڕووخانی هەروڵات ومیرنشینێك بەندەبەچەندهۆكارێك ئەم هۆكارانەش بەڕوون وئاشكرایی لەمیرنشینەكوردیەكان بەرچاودەكەوێت وەلەمێژووی نوێدائەوەدەگوتریت ئەوەدەگوترێت بۆچی كورددەوڵەتێكی بۆخۆی دروست نەكردوەیان ئەومیرنشینانەبۆچی ڕووخان دوایی ئەوەی خاوەن قەوارەیەكی سەربەخۆیی خۆیان بوون بۆیەمن لەم ڕاپۆرتەمدادەمەوێ‌ …

سيـاسةتى ناوةخؤى مـيـرةكانى ميرنشـيـنـى سامانى نوسينى:كةنار زرار رشيد بـــەشی یەكەم تەوەرەی یـەكەم أ_مــێـــژووی مـــیـــرنــــشــــیــــنـــــــی ســـــــامــــــانـــــــی 261_389ك سامانیەكان خێزانێكی لە بنەرەتدا فارسن، كە رەگەكەیان درێژدەبێتەوە بۆ یەكێك لە گوندەكانی رۆژهەلاتی ئیسلامی بەناوی[سامان]، لەم كاتەدا ئەم خێزانە فەرمانرەوایی ئەم گوندەیان دەكرد، بەباپیریان دەگوترا[سامان خژاە] واتە گەورەی سامانەكان.(1) [سامان خژاە] باپیرە گەورەی سامانییەكان …

راپەڕینی سمكۆ بێهزاد خۆشحالی  و: ئه‌فراسیاب گرامی  سمایل ئاغای سمكۆ لە ساڵی 1875ی زایینی چاوی بەدنیا هەڵێنا‌و پاش مەرگی باوكی ، سەرۆكایەتی هۆزەكەی خۆی وەئەستۆ گرت. ئەو پاش شەڕی جیهانی یەكەم لە پێناو داكۆكی لە مافی كوردەكان هاتە نێو گۆڕپانی سیاسییەوە‌و هەتا پێش ئەو لە مێژوودا، هیچ چەشنە چالاكییەكی سیاسی …

مێژووی کورد و کوردستان لە توێژینەوەی زانایانی رووس دا د. ئەسعەد رەشیدی(دوکتورای پێوەندییە نێونەتەوەییەکان) وەرگێڕان لە فارسییەوە: ئه‌فراسیاب گرامی پێشەکی:  مێژووی سیاسی و کۆمەڵایەتی کوردستان لە ئەدەبیاتی توێژەرە رووسەکانی سەدەی نۆزدەهەم تا بە دەسەڵاتگەیشتنی بلشویکەکان لە ساڵی ١٩١٧ و هەتا سەردەمی دوای سۆڤییەت، هەوڵێکی شیاوی بایەخ پێدان و هەرەوەها گرینگ لەمەڕ …

كورتە باسێك دەربارەی قەلای هەولێر ئامادەكردنی : محمد عبدالله قه‌ڵای‌ هه‌ولێر ته‌پۆلکه‌یه‌کی بازنه‌یی رووته‌خته‌، رووبه‌ری (102.190) م2، ناوه‌ڕاستی شاری هه‌ولێر داگیر ده‌کات، 415م له‌ ئاستی رووی ده‌ریا به‌رزتره‌ و به‌ به‌ره‌نجامی 26م و 25سم له‌ ئاستی رووی شاری هه‌ولێر به‌زرتره‌، که‌ له‌ به‌رزترین شوێن ده‌گاته‌ نزیکه‌ی 30م.هه‌ندێک بیروڕا هه‌یه‌ که‌ …

ڕێككەوتننامەی 11ی ئازار 1970ز لە دیدی مێژووەوە هێزی (مستەفا بارزانی) لە ڕێككەوتننامەكەدا د. كەیوان ئازاد ئەنوەر یەكێك لە ڕووداوە گرنگ و مێژووییەكانی سەدەی بیستەم لە باشووری كوردستان ڕێككەوتننامەكەی (11ی ئازاری 1970ز)یە. ئەوەش تەنیا لەبەر ئەوەنا، كە بە فشاری (پارتی دیموكراتی كوردستان) و سەركردە نەتەوەییەكەی (مستەفا بارزانی) واژۆ كرا، بەڵكو لەبەر …

ژنانی كورد لە مێژوودا د.جەبار قادر دەبێ هەر لە سەرەتاوە دان بەو راستیەدا بنێم كە لێكۆڵینەوەی زانستی لە سەر مێژووی كۆمەڵایەتی و كولتوری كۆمەڵگەی كوردەواری زۆر كەمن. رەنگبێ هەژارترین لاپەرەی ئەو لایەنانەش رەوش و پێگەی ژنانی كورد بێ لەو كۆمەڵگەیەدا نەك تەنها لە سەردەمە  مێژووییەكاندا بەڵكو لە رۆژانی ئەورۆشدا . …

رۆژهەلاتناسی و كوردناسی ئامادەكردنی : كەیفی پیرداود گەلی كورد یەكێكە لەو گەلە دیارو ناسراوانەی رۆژهەلات،كەجێی بایەخی گەریدە رۆژهەلاتناسەكان بوونە،لەم بارەیەوە بەسەدان هەزار توێژینەوە و كتێبی هەمەجۆریان لەسەر نوسیوە،نەخاسمە چوونكە گەلێكی موسلمان و باوەرداری رەسەنەو رۆلێكی گەورەی لەمێژووی سەروەرییەكانی نەتەوەی ئیسلام داهەبووە. بەرای هەندێك لەبووسەرە ناسیۆنالیستەكانی كورد، بەو(زانستە) دەلێن كە گوایە …

پەیماننامەی لۆزان..بكوژی سایكس-پیكۆ و سیڤەر 24 تەمموزی 1923 محەممەد گەڵاڵەیی دوای ڕاگەیاندنی پەیماننامەی سیڤەر لە 1920، گورزێكی گەورە لە بزووتنەوەی نیشتیمانی گەنجە توركەكان كەوت، كە لەلایەن لیژنەی ئیتیحیادی وتەرەقی سەرپەرشتی دەكران، بەڵام ئەم بزوتنەوەیە گۆڕا بۆ جوڵانەوەیەكی سەربازی لە ئەنادۆڵی رۆژهەڵات و باشووری رۆژهەڵاتی توركیا لە دژی دەوڵەتی عوسمانی، لە ژێر …

سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد لە 1918 – 1926  سامان مستەفا رەشید  پێشەكی: سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرامبەر بە كورد لە 1918- 1926 یەكێكە لەو بابەتە گرنگانەی كە زۆر جیگەی بایەخ و گرنگییە. هەڵبەت ئەمە نە تەنها لەبەرئەوەی ماوەیەكی مێژووییە لە مێژووی كورد و بازنەیەكی دانەبراوە لە زنجیرەی مێژووی …