مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

كامه‌ران بابان زاده‌ كه‌ ماسته‌ری له‌ مێژووی هاوچه‌رخدا هه‌یه‌، له‌م دیمانه‌یه‌ی (باس)دا له‌باره‌ی مه‌لای گه‌وره‌ ده‌ڵێت: پێش ئه‌وه‌ی توێژینه‌وه‌ له‌ نووسینه‌كانی (مه‌لای گه‌وره‌ی كۆیی) بكه‌م، وام ده‌زانی میلله‌تی كورد هاوشێوه‌ی محه‌مه‌د عه‌بده‌، محه‌مه‌د ڕه‌شید ڕه‌زا، عه‌بدولڕه‌حمان كه‌واكبی و جه‌مه‌لادینی ئه‌فغانیدا بێ به‌شه‌، ئه‌و ڕێڕه‌وه‌ی كه‌ هه‌ردوو خه‌می (نه‌ته‌وه‌) و (ئایینی) …

مۆشێ بارزانی لە ١٩٢٦ لە ناوچەی بارزان لە کوردستان لە خێزانێکی بە ئاین جوو لە دایک بووە  لە ١٩٣٢ پێش ئەوەی دەولەتی ئیسرائیل دروست بێ لەگەل خێزانەکەی گەراونەتەوە ئیسرائیل ، ئەو کاتەی ئینگلیز حوکمرانی ئیسرائیلی ئەکرد ، مۆشێ بارزانی بووە ئەندامێکی چالاک لە رێکخراوی لە خایی ئەو رێکخراە شۆرشێکیان بەرپا کردبوو …

سیاسەتی مەعنەوی لە مێژووی کوردستاندا،بەشی سێیەم سەباح موفیدی بەرەی یەکەم: نیوەی دووەمی سەدەی 19 (شێخ عوبەیدوڵڵا) بە هۆی تێکەڵبوونی ئایین لەگەڵ سیاسەت لەلایەن دەوڵەتی عوسمانی وەک لایەنگری ئایینزای سوننە و دەوڵەتی ئێران وەک لایەنگری شێعە، رێچکە و تەريقەتە عیرفانی و سۆفییانەکان کە بە جۆرێ بێلایەنتر بوون ئەگەرچی خۆیان لە چوارچێوەی …

  سیاسەتی مەعنەوی لەمێژووی کوردستاندا [بەشی دووەم]   د. سەباح موفیدی سیاسەتی مەعنەوی لە ستاتی[1] جیهانییەوە لە راستیدا دامەزرێنەرانی ئەمریکا بیرۆکە بنەڕەتییەکانی جان لاکیان وەرگرت و جێبەجێیان کرد کە “بواری پیرۆزی ئەمریکا”یان پێکهێنا و ئەوەش بە کورتی بریتیە لە: تیۆلۆژییەکی سیاسی لەسەر بنەمای پێوەندیی خوا لەگەڵ هەر تاکێکی مرۆڤ کە …

سیاسەتی مەعنەوی لە مێژووی کوردستاندا،بەشی یەکەم نوسینی:سەباح موفیدی زۆربەی کات، کە باس لە “سیاسەتی مەعنەوی”[1] دەکرێت، زەینی مرۆڤ خێرا بەرەو بواری ئایین و “سیاسەتی ئایینی”[2] رادەکێشرێت. زۆر جاریش کاتێک باسی لێ کراوە، سەرنجی جیاوازیی ئەم چەمکە لەگەڵ دیکەی چەمکە هاوشێوەکان نەدراوە، ئەگەرچی زیاتر مەبەستیان سیاسەتێک لەسەر بنەمای بیروباوەڕی ئایینی بووە. …

نوسینی : دکتۆر جەبار قادر ئەو بەڵگەنامە فەرمییانەی دەوڵەتی عیراق کە هێزەکانی ئەمێریکا دەستیان بەسەردا گرت و دواتر وەزارەتی بەرگری ئەو وڵاتە لە سەر تۆڕی ئینتەڕنێت بڵاویکردنەوە، ڕۆشنایی دەخەنە سەر ئەو پەلامارە کیمیاوییانەی کرانە سەر گوند و ناوچەکانی کوردستان لە نیوەی یەکەمی ساڵی 1987، واتا بەر لە کیمیابارانکردنی هەڵەبجە بە …

د. جەبار قادر قوتابخانەی هۆزەکان یا مەکتەبی عەشیرەتەکان یاخود عەشیرەت مەکتەبی هەمایۆنی بە فەرمانی سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم لە ئەستەموڵ کرایەوە. ئەم قوتابخانەیە تایبەت بوو بۆ پەروەردەکردنی منداڵانی سەرۆك هۆز و بنەماڵە ناودار و بەهێزەکانی ویلایەتە دووردەستەکانی دەوڵەتی عوسمانی. قوتابخانەکە لە ئوکتۆبەری ١٨٩٢ لە ئەستەموڵ بە فەرمانی ڕاستەوخۆی سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم …

نەهامەتی ئایندە،نەهامەتی زمانەوانییە سەلام ناوخۆش پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە زمانەوانی بەناوی خوای گەورە دەروازە زمان شان بە شانی حوكمڕانی بەرەو پێش دەچێت . ئەو قەتیسبوونەی زمانی كوردی لە ئاخاوتنی كوردی هەتا بەرایی سەدەی نۆزدەهەم دەگەڕێتەوە بۆ غیابی حوكمڕانی كوردی . لەم نووسینەدا ڕوناهی دەخەینە سەر دوو ئەزموونی زمانەوانی حوكمڕانی كوردی لە …

سه‌عید نورسی له‌زمانی (پیره‌مێرد)ه‌وه‌تیشكێك له‌سه‌ر كاری هاوبه‌شیان‌ و خزمه‌تی هه‌ردووكیان به‌پرسی نه‌ته‌وه‌كه‌یان د. عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز هاوده‌نگیی‌ و هاوهه‌ڵوێستیی نورسی ‌و پیره‌مێرد له‌هه‌ڵگرتنی خه‌می نه‌ته‌وه، خاك ‌و ئوممه‌تدا، ‌وای لێكردن كه‌هه‌ردووكیان پێكه‌وه‌ببنه‌ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی ئیداره‌ی ئیتتیحادی محه‌ممه‌دی. پیره‌مێرد پاش دووركه‌وتنه‌وه‌له‌ئه‌سته‌نبوڵ ‌و گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ سلێمانی، له‌چه‌ندین جێی ڕۆژنامه‌ی ژین باسی سه‌عید نورسی ده‌كات‌، …

جینۆسایدی باكووری كوردستان ‌ تەها سلێمان ‌ (یەکەم) په‌یڤێك توركیا، به‌درێژایی مێژووی حكومڕانی تیایدا به‌شێوه‌یه‌كی زۆر دڕندانه‌و دوور له‌هه‌موو به‌ها مرۆییه‌كان، بێڕه‌چاوكردنی یاساو ڕیساو پێوه‌ره‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، روبه‌ڕوو كوردستان‌و گه‌لی كورد بۆته‌وه‌ له‌و به‌شه‌ی كه‌ داگیریكردووه‌. به‌ هه‌ڵدانه‌وه‌یه‌كی خێرای لاپه‌ڕه‌كانی مێژوو، به‌ڕه‌وانی ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێن كه‌ گه‌لی كورد، له‌و به‌شه‌ی نیشتمانه‌كه‌ی «باكوور» …