Home / بەشی مێژووی كورد / مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

ناسیۆنالیزمی کوردی لەتورکیادا 1898-2018

öööööööö

مەسعوود یەغەن  پرۆفیسۆر لە بەشی کۆمەڵناسیی زانکۆی ستانبووڵ شەهر/ تورکیا            لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق هەرچەندە مشتومڕێکی زۆر و ئاشکرا هەیە سەبارەت بە دەرکەوتنی ناسیۆنالیزمی کوردی (باجەڵان، ٢٠١٦؛ حەسەنپوور، ٢٠٠٣؛ کڵەین، ٢٠٠٧؛ ئوێزئۆغڵوو، ٢٠٠٤؛ وەلی، ٢٠٠٣)، دەرکردنی ڕۆژنامەی ” کوردستان” لە ساڵی ١٨٩٨دا دەکرێ و …

Read More »

لە سەرۆک خێڵەکانەوە بۆ چالاکوانە مارکسییەکان: كوردستان لە 1946 تا 1975

تتت

بیاتریس گاراپۆن و عەدنان چەلیک* لەئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق بەعادەت دەگوترێ کەوا ڕووخانی کۆماری مەهاباد لە ساڵی ١٩٤٦دادەسپێکی سەردەمێکی “کپی و بێدەنگییە” بۆ جووڵانەوەی کورد. ئەو سەرکوت کردنە سامناکەی کورد لە ناوچەی دەرسیمی تورکیا لە ساڵانی ١٩٣٧ – ١٩٣٨دا،    هەوڵ و کۆششیکی بەدوادا هات بۆ ئاوێتە کردنی نەوە نوێکان لە …

Read More »

کوردو مەسەلەی کورد لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا

1624602916836

حەمید بۆزئەرسەلان، جەنگیز گوینەش، وەلی یادرگی لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق   لە دەیەی پێشوودا، مەسەلەی کورد سەرلەنوێ خۆی دامەزراندەوە لە ناوجەرگەی مشتومڕی سیاسیی ناوچەکەدا و لەکاتێکدا کە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جارێکی تر لە ململانێ و توندوتیژیدا نوقم بووەوە. لە چەندین بۆنەدا لە ماوەی نیوەی دووەمی سەدەی بیستەمدا، ناسیۆنالیزمی کوردی توانی پابەندییەکی …

Read More »

ڕابوونێکی تر: بەدرخانییەکان‌و میللییەکان‌و ڕەگی خێڵەکیی ناسیۆنالیزمی کوردی لە سووریادا

2292021134bedirhan-1[1]

ماڵباتی بەدرخان ستێفان وینتەر – زانکۆی کوێبیک – مۆنتریاڵ / کەنەدا لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق پێشەکی لێکۆڵینەوە لە ناسیۆنالیزمی کوردی و مێژووی لە سووریادا زۆر کاریگەر بووە بە دۆخی ئێستا لەم سالانەی رابوردوودا، لە دەرکەوتنی کوردەکانی عێراق وەک کیانێکی نیمچە سەربەخۆ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و بۆ سووککردنێکی زۆری ئەو کۆت …

Read More »

میراتی بەریتانیاو پەرەسەندنی ناسیۆنالیزمی کوردی لەعێراقدا (١٩١٨ – ١٩٢٦): گرنگیی “مەسەلەی موسڵ”

6yvmoa4

زەینەب ئەریکانلی زانکۆی گەڵەتەسەرای – ئەستەمووڵ لە ئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق *  سەرنج: زەینەب ئەریکانلی یاریدەدەری پرۆفیسۆرە لە زانکۆ ی گەڵەتەسەرای لە ئەستەمبووڵ و تویژەر و مامۆستای سیاسەت و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانە لەو زانکۆیە. دوو بڕوانامەی ماستەری لە ساڵانی ٢٠٠١ و ٢٠٠٢ لەم بوارەدا هەیە و ساڵی ٢٠١٦ هەر لەم بوارەدا …

Read More »

جینۆسایدی ئەرمەن‌و رۆڵی كورد تێیدا

1280px-HamidianSassounmassacres

محەمەد حەمەساڵح تۆفیق باس و لێکۆڵینەوە پێشەكی كورتە باسێكی مێژوویی هۆكارە سەرەكییەكانی جینۆسایدی ئەرمەن لە دەوڵەتی عوسمانیدا ١ –  حکومەتـی عوسمانی و جەنگەكانی و پێكهاتەی دەوڵەت ٢ –  رۆڵی حیزب و رێكخراوەكانی بزووتنەوەی رزگاریخوازی ئەرمەن ٣ –  رۆڵی دەوڵەتە گەورەكان و نێردە مسیۆنێرەكان رۆڵی كورد لە جینۆسایدی ئەرمەندا .. وەك …

Read More »

مەسەلەی کورد لەراپۆرتێکی ساڵی ١٩٢٠ی بەریتانیادا – بەشی دووەم

5927124 ‘Kurds who fought on the side of the Assyrians at Urumia’, 1918 (b/w photo) by Unknown photographer (20th century); National Army Museum, London; (add.info.: ‘Kurds who fought on the side of the Assyrians at Urumia’, 1918.

Photograph, World War One, Caucasus, (1914-1918).

The Baku oil installations were deemed vital to the Allied war effort so after the Russian armies in the Caucasus collapsed following the October Revolution (1917), the British attempted to bolster the Allied position there by despatching a military mission called Dunsterforce.

Dunsterforce officers trained local levies in order to oppose the Ottoman army and various Turkish backed-tribesmen. The British found it difficult to work out who among the myriad tribes and faiths in the region were allies or enemies. Leith-Ross noted that the Kurdish group shown here, called the ‘Shekoik… fought with the Christians against the Shiah Moslems, but later they proved traitors and were shot. They look like the treacherous people they actually were’.

From an album of 334 photographs compiled by Major W Leith-Ross, Army Staff and 13th Frontier Force Rifles, 1918-1920);  out of copyright.

لەئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق بەشی دووەم تێبینی: ئەم باسە بەشی شەشەمی راپۆرتی پێداچوونەوەی حوکمی راستەوخۆی عێراقە لەلایەن بەریتانیاوە، کە ساڵی ١٩٢٠ ئامادە کراوە. راپۆرتەکە بە ناوی “پێداچوونەوەی کارگێڕیی مەدەنیی میزۆپۆتامیایە  Review of the Civil Administration of Mesopotamia” و ساڵی ١٩٢٠ خاتوو گێرتروود لوسیان بێڵ نووسیوێتی، کە سکرتێری کۆمیسیۆنی باڵا بووە …

Read More »

لەبارەی کتێبی (کوردلەر)ەوە.. (دۆزینەوەی ساختەکارییەکی گەورەی مێژوویی دەرهەق بە کورد)

نننن

جەواد خەلیل    لە ساڵی 1918  لە ئەستەنبوڵ کتێبێک  لەسەر کورد بە زمانی تورکی عوسمانی بڵاودەکرێتەوە، بە ناونیشانی (کردلر: تاريخی و اجتماعی تدقیقات)       واتا(كوردەکان:خوێندنەوەیەکی مێژوویی و کۆمەڵایەتی) و لەسەر بەرگی کتێبەکەیش نووسراوە: (نوسەری ئەم کتێبە( دکتۆر فریچ) ڕۆژهەڵاتناسی ئەڵمانییە لە ئەکادیمیای ڕۆژهەڵاتیی لە بەرلین و  لە لایەن” بەڕێوەبەرایەتی …

Read More »

سمکۆ لەدوو دیداری مێژویی سەیردا

sm

ئا: ئاسۆ ئازاد یەکەم/  لەگەڵ مار شیمۆن مارشەمعون ،ڕابەرایەتی دینی وسیاسی ئاسورییەکان ( نەستورییەکان) وکەسایەتیەکی ناسراوی ناوچەی وجیهانی بوو، سەرپەرشتی کۆچێکی بەلێشاوی ئاسوریەکانی لە  هەکارییەوە بۆ ورمێ کرد،لەترسی سوپای عوسمانی وپاشەکشەی سوپای ڕووس لەناوچەکە و ،لەو وەختەشدا ئەمان ببونە پاشکۆیان وخۆیان پیاهەڵواسیبوون،لەم کۆچەشدا دەیان  کەسیان لێ کوژراو،ئەوانیش بێڕەحمانە دەیان ئاوای …

Read More »

کۆتایی سەربەخۆیی کورد

51b9cb33-3f89-4cb3-93ec-10c58e0a02b1

ڕوخاندنی میرنشینە کوردییەکان لە ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا – بەشی دووەم          سەبری ئەتەش* پرۆفیسۆری بەشی مێژوو لە زانکۆی مێتۆدیستی باشوور لە تورکیا                لەئینگلیزییەوە: محەمەد حەمەساڵح تۆفیق  تێبینی: ئەم باسە خوێندنەوەیەکی جیددی و سەرنجڕاکێشە بۆ مێژووی دوێنێمان، واتە مێژووی لەناوبردنی میرنشینە کوردییەکان لە ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا و توێژەر و پرۆفیسۆری مێژوو، سەبری …

Read More »