بەشی مێژووی كورد

كورتەیەك لە ژیان و سەردەمی فەرمانڕەوایی سلێمان پاشای بابان(1828-1838) ‌ ‌ عومەر ئیسماعیل مارف * سلێمان كوڕی( ئەورەحمان پاشا 1789-1813ز)ی كوڕی(مەحموود پاشای یەكەم1773-1782ز)ی كوڕی(خالید پاشای یەكەم1729-1743ز)ی كوڕی(سلێمان بەبە1663-1686ز)ی كوڕی(فەقێ‌ ئەحمەدی دارەشمانە1610-1663ز)بووە، هەر چەندە هەتا ئێستا هیچ سەرچاوەیەك لەبەر دەست دا نییە، بەڵام بە دڵنیاییەوە لەبەر ئەوەی كوڕی میری بابان و …

دکتۆر جەبار قادر ئیسماعیل حەقی بابان کوڕی مستەفا زیهنی پاشایە، لە ساڵی ١٨٧٦ لە بەغدا هاتۆتە دونیاوە. باوکی ئیسماعیل حەقی مستەفا زیهنی لە بنەماڵەی میرانی بابانە و ساڵی ١٨٣٨ لە سلێمانی لەدایکبووە. دەسەڵاتی عوسمانی پاش لە ناوبردنی میرنشینی بابان، ئەندامانی بنەماڵەی میرانی بابانی پەرتەوازە کرد. هەندێکیان بۆ دورگەی کریت دوورخرانەوە، …

مێژووی ململانێ و توندوتیژی لە عێراق و کوردستان خالید هەرکیxalidherki@serben.com لەم نوسینەمدا مەبەستم نیە پاساو بۆ ئەم ئاشوب و ئالۆزیە بێنمەوە کە ئیمرۆ عیراق بە گشتی و کوردستان بە تایبەتی گرتۆتەوە، بەلکو تەنها وەبیرهێنانەوە یا ئاماژە دانێکە بە مێژووی روداوەکانی کوشتن و کوشتنکاری لە عێراق و کوردستان لە دێرزەمانەوە تا …

دابەشکردنی کوردستان لە کوێوە دەستی پێکرد؟ ‌ ‌ خالید هەرکی  مێژوی کوردستان گەلێک مێژین و کۆنە بۆ پێنج هەزار سال بەر لە زاینی دەگەرێتەوە، ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە کورد ئەم خاکەی لە کەس داگیر نەکردوەو خۆی ئاوەدانی کردوەو بە حوکمی مێژوو خاوەندارێتی ئەم ناوەی بۆ ماوەتەوە لەم پێناوەشدا بە درێژایی …

دوا فەرمانڕەوای میرنشینی بابان ئەحمەد پاشا ‌ ‌ دوا فەرمانڕەوای میرنشینی بابان (1838-1847) عومەر ئیسماعیل مارف * ئەحمەد پاشای دوا میری بابان، بە یەكێك لە هۆشیارترین و پێشكەوتووترین كەسایەتییە سیاسی و كاربەدەستە رۆشنبیر و خەمخۆرەكانی ناو بنەماڵەی فەرمانڕەوایی بابان دادەنرێت لە مێژووی چەندین دەیەی میرنشینەكەدا. ئەحمەد كوڕە گەورەی(سلێمان پاشای چوارەم1828-1838ز)ی …

په‌یوه‌ندی نێوان تاك و كۆمه‌ڵ و كه‌لتوور و ئینتیما بۆ بازنه‌ی بچوك و گه‌وره‌ (نه‌ته‌وه‌) (3 له‌ 3) عه‌لی سیرینی   به‌شی سێیه‌م: خه‌می تاكی حزب و بنه‌ماڵه‌و دارو ده‌سته‌یان (هه‌روه‌ها ئه‌و چینه‌ی پێی ده‌ڵێن ڕۆشنبیر و هونه‌رمه‌ند)، هه‌مان ئه‌و عه‌قڵیه‌ته‌ی ئاغاو به‌گ و كرمانجه‌كه‌ی گونده‌، كه‌ گرنگترین لایه‌نی ژیان، …

مێژووه‌كه‌یان بۆ 400 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌،ناوه‌كه‌یان له‌گوندی دزێ-ی ناوچه‌ی ورمێ هاتووه‌ دزه‌ییه‌كان و مێژوویه‌ك له‌خه‌باتكردن بۆ كوردستان و به‌شداریكردنیان له‌چه‌ندین شۆڕشی كورد هۆزی دزه‌یی یان بنه‌ماڵه‌ی دزه‌یی، یه‌كێكه‌ له‌ هۆزه‌ ناوداره‌كانی كورد كه‌ ئه‌ندامه‌كانیان رۆڵی كاریگه‌ریان له‌ مێژووی كوردو كوردستان هه‌بووه‌. به‌ وته‌ی رزگار ئه‌حمه‌د حه‌مه‌دئه‌مین دزه‌یی كه‌ بۆ PUKmedia …

كوره‌ی خشت و كوره‌چیه‌كان مێژوویه‌كن بۆ شاری هه‌ولێر كوره‌چیه‌كان یه‌كێكن له‌ دانیشتووانه‌ ره‌سه‌نه‌كانی شاری هه‌ولێر كه‌ به‌ سه‌دان ساڵه‌ له‌و شاره‌ بوونیان هه‌یه‌، ئه‌وان هاوشانی خه‌ڵكی هه‌ولێر خه‌ریكی كاركردن بوون، به‌ڵام جیاوازی ئه‌وان له‌ پیشه‌كه‌یان بوو كه‌ كاری كوره‌ی خشت دروستكردن بوو، كه‌ جگه‌ له‌وان كه‌سی تر ئه‌وكاره‌ی نه‌زانیوه‌و به‌هۆی …

شوێنەوارەكانی سەردەمی فەرمانڕەوایی میرنشینی بابان لەبەردەم هەڕەشەی داڕوخانو لەناوچووندان! لەمێژووی چەندین سەدەی نەتەوەی كورددا، میرنشینی بابان بەیەكێك لەدیارترین و بەهێزترین دەسەڵاتەكانی فەرمانڕەوایی لەباشووری كوردستان دادەنرێت و لاپەڕەیەكی گەش و پرشنگداری تۆماركردوە، چونكە بەهۆی لێهاتوویی و بیرتیژی میرو پاشاكانیان و بەپشتیوانی هێزێكی ئازاو چاونەترسی سەربازییەوە، بەردەوام لەهەوڵی فراوانتر كردنی سنووری دەسەڵاتەكەیان …

جینۆسایدی ئەرمەن و رۆڵی كورد تێیدا محمد حمەصاڵحتۆفیق • پــێـــشــــەكـــــی • كورتە باسێكی مێژوویی • هۆكارە سەرەكییەكانی جینۆسایدی ئەرمەن لە دەوڵەتی عوسمانیدا 1 ــ حـكـومـەتـی عـوسـمـانـی و جـەنـگـەكـانـی و پـێـكـهـاتـەی دەوڵـەت 2 ــ رۆڵــی حـیـزب و رێـكـخـراوەكـانـی بـزووتـنـەوەی رزگـاریـخـوازی ئـەرمـەن 3 ــ رۆڵـی دەوڵـەتـە گـەورەكـان و نـێـردە مسیۆنێرەكان • رۆڵی …