Home / بەشی مێژووی كورد / مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد

مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد

شوناسی کوردی لە ئیمپراتۆرێتیی عوسمانیدا

kol-ve-bacak-kesme-osmanli-iskenceleri-e1380123857523

جانێت کلین و. لە ئینگلیزییەوە: عەتا قەرەداخی بەشێک لەو چاکسازییە بەرفراوانەی، کە حکوومەتی ناوەندی عوسمانی هێنا بۆ بینینی ناوەندبوون- مەرکەزیەت- وەکوو ئامانجێکی نوێگەری، لەباریدا بوو یەکێتیی هەرێمایەتی، ئەوەی لە ئیمپراتۆرییەتەکە ماوەتەوە بپارێزیت، هەروەها بۆ بایەخدان بوو بە بڵاوکردنەوەی چەمکە نوێیەکانی هاووڵاتییبوون. ئەم ‌هێشتا ئیمپراتۆرێتێک بوو، بەڵام ئیمپراتۆریتێک کەوتبووە ئەوەی، وەکوو …

Read More »

لە پەیمانی قەسری شیرین بۆ یەکەمجار کوردستان پارچە کرا

20190516-carte-du-voyage-du-sieur-daulier-deslandes-en-perse-16612b3abe-image

لە پەیمانی قەسری شیرین بۆ یەکەمجار کوردستان پارچە کرا دژوار کرماشان ڕۆژی ١٧ی ئایاری ١٦٣٩ دوو ئیمپراتوری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست واتا سەفەوی و عوسمانی بەپێی پەیمانێک خاکی کوردستانیان لە نێوان خۆیان دابەش کرد، ئەوەش یەکەم پارچەکردنی کوردستان بوو. دوای ململانێ و شەڕێکی ١٥٠ ساڵە لەنێوان ئیمپراتۆریەتی سەفەوی (ئێران) و ئیمپراتوریەتی عوسمانی …

Read More »

چی لە بارەی گەورە موزیکژەنی جیهانی زریاب کوردیی دەزانیت؟

122532018_zryaab2

نوسینی: توانا حه‌مە كورد وه‌ك یه‌ كێك له‌ دێرینترین نه‌ته‌وه‌كانی سه‌ر زه‌وی ,ده‌ستی داهێنه‌رانه‌ی له‌سه‌رجه‌م بواره‌ كانی ژیان و شارستانیه‌تی ئه‌م هه‌ساره‌یه‌ هه‌یه‌ , په‌نجه‌ مۆری مرۆڤی كوردیش به‌ نیو زۆرینه‌ی شوێَنه‌واره‌ دێرینه‌ كانی ناوچه‌كانی میزۆپۆتامیاوه‌ به‌ ئاشكرا دیاره‌ كه‌سیش ناتوانێت نكۆڵی یان لێ بكات ,به‌ڵام هۆكاره‌ سیاسی یه‌كان و …

Read More »

ته‌سه‌ووف و ته‌ريقه‌تی نه‌قشبه‌ندی

Articles Title Image_469

سه‌باره‌ت به ته‌سه‌ووف و ته‌ريقه‌تی نه‌قشبه‌ندی و مه‌شايخی هه‌ورامان ته‌ریقه‌تی نه‌قشبه‌ندی و مه‌ولانا خالید و شێخی سیراجوددین وه‌رگێڕ: عوسمان نه‌قشبه‌ندی  نه‌قشبندی، ڕێ و ڕه‌وشت (ته‌ریقه‌ت)ێكه كه خراوته پاڵ خواجه « بهاءالدّین نقشبند بخارایی(791 ـ 717 كۆچی) »، به‌ڵام ناتوانین بڵێین به‌هائه‌ددین بنیات دانه‌ری ئه‌و ته‌ریقه‌ته‌یه، چونكه له ڕاستیدا ته‌ریقه‌كه‌ی ئه‌و، هه‌ر …

Read More »

شوێنەواری کاریگەری کورد لە پەرەسەندنی ئاینی ئیسلام لە ئەندەنوسیادا

50673154_555158828294771_5073825259686199296_n

 نوح رۆژهەڵاتی دەریای ئەرخەبیلی ئەندەنوسی، کە بریتیە لە کۆمەڵە دورگەیەکی گەورە و زۆر دەوڵەمەند بە سەرچاوە سروشتیەکان لە جیهاندا، لەایان دەریاوان و بازرگانانەوە لە زۆر جیهانەوە تا ڕێگەی هاتوچۆی ناو ئاو هەبووبێت سەردانی کراوە. شەپۆل لەسەر شەپۆلی کۆچەریان، لە سەرزەمینی باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیاوە دەگەیشن، وەرزە بای (مۆنسوون) چینیەکانی لە باکور …

Read More »

سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی به‌ پێنووسی هاوڕێ و ڕاوێژکاره‌که‌ی ئیبن شه‌داد

60601933_2378118678920203_631518363272609792_n

ده‌ستپێک: زۆرێک له توێژەران و ‌مێژوونوسان لەسەر ئەوە کۆکن که‌ ئه‌و ژیاننامه‌ی ئیبن شه‌داد، بۆ سه‌لاحه‌دین ئه‌یوبی نوسیوه‌تەوە، گرنگترین به‌رهه‌مه‌ له‌سه‌ر ئه‌م پاڵه‌وانه‌ مێژوییەى دنیاى ئیسلام‌. زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی له‌باره‌ی ناوبراوه‌وە تویژینەوەیان کردووە، ناچار گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ سه‌ر ئه‌م گێڕانەوەیە، چونکه‌ هاوچه‌رخ به‌ سه‌رده‌می سه‌لاحه‌دین نوسراوه‌ته‌وه‌و زۆرێک له‌ ورده‌کارییه‌کانی شه‌ڕی خاچپه‌رستان و چۆنییەتی …

Read More »

ئیسلام به‌ جه‌نگ، یان به ‌ئاشتى، گه‌یشته‌ كوردستان؟

islam_l

حەسەن مەحموود حەمه‌كریم به‌شى دووەم وکۆتایی فتووحات سه‌رچاوه‌ سه‌ره‌كییه‌كانى سه‌ره‌تاى ئیسلام له‌ باره‌ى گرتنى حه‌لوانه‌وه‌ ناكۆكن، سوپاى ئیسلام به‌ سه‌ركردایه‌تى قه‌عقاعى كوڕى عه‌مر ڕووی كرده‌ حه‌لوان و ساڵى 637ز گرتى، به‌ڵام به‌لازه‌رى ده‌ڵێ: جابرى كوڕى عه‌بدوڵاى باهیلى به ‌ئاشتى گرتى و خه‌ڵكه‌ ڕاكردووه‌كه‌ى شاره‌كه‌ (ئه‌مانیان) وه‌رگرت و گه‌ڕانه‌وه‌، به‌ڵام خه‌لیفه‌ بن خه‌یات ده‌ڵێ: به‌شه‌ڕى قورس گیرا، ئیبن كه‌سیر …

Read More »

بۆچی سالم شیعری بۆ ئەحمەد پاشای بابان نەنووسیوە؟

132242019_romanega

بۆچی سالم شیعری بۆ ئەحمەد پاشای بابان نەنووسیوە؟ عومەر ئیسماعیل مارف-قەڵادزێ‌ بەرایی: لەمێژووی چەندین سەدەی نەتەوەی كورددا، میرنشینی بابان بە یەكێك لە دیارترین و بەهێزترین دەسەڵاتەكانی فەرمانڕەوایی لە باشووری كوردستان دادەنرێت و لاپەڕەیەكی گەش و پرشنگداری تۆماركردوە، چونكە بە هۆی لێهاتوویی و بیرتیژی پاشا و میرەكانیان و بە سوارچاكی و …

Read More »

[قەڵای پاشای گەورەی ڕواندز]

59648582_2172980532757842_7833965475401826304_n

[قەڵای پاشای گەورەی ڕواندز] ( ئیچ قەڵا ) قەلایەكی گرنگی شوێنەوارییە و لەسەر گردێك دروست كراوە لەباكووری ڕواندز بە دووری (۱٥۰۰)م ڕوبەری بینایەی ۱۹م پانە و ۲۲م درێژە كە دەكاتە ٤۱۸ م۲ کەوتۆنە نێوان سەر ڕێگای( ڕواندز ـ سۆران) لەسەردەمی میرنشینەکانی کورد لەکوردستان قەڵا وەک کارگێری و شوێنێکی زۆر پیرۆز …

Read More »

زانكۆی قوببەهان، گەورەترین زانكۆی باشووری كوردستان 

57059762_2139226062799956_8222769584600514560_n

زانكۆی قوببەهان، گەورەترین زانكۆی باشووری كوردستان ………………………………….. زانكۆی قوببەهان كە دەكەوێتە قەزای ئامێدییەوە لە پارێزگای دهۆك،بۆ ماوەی 600ساڵ زانستە نەقڵی و عەقڵییەكانی تێدا خوێندراوە، تاوەكو ناوەراستی سەدەی بیستەم، قوتابییەكانی دەرچووی ووڵاتەكانی عێراق و سوریا و توركیا و ئێرانی لە خۆگرتووە. ئەم قوتابخانەیە سەر بە میرنشینی بادینانە، كە دروستكراوە لەلایەن سوڵتان …

Read More »