Home / بەشی مێژووی كورد (page 84)

بەشی مێژووی كورد

تایبه‌ته‌ به‌ مێژووی كورد

چۆن دەرفەتی دروستکردنی دەوڵەتی كوردى له‌ ساڵى 1920 به‌ بادا چوو؟

چۆن دەرفەتی دروستکردنی دەوڵەتی كوردى له‌ ساڵى 1920 به‌ بادا چوو؟   نوسینی: گۆردى تیگل سه‌رچاوه‌: ئه‌لحه‌یات له‌ ساڵى 1920دا خه‌ریكبوو كورده‌كان ببنه‌ خاوه‌نى ده‌وڵه‌تى خۆیان، هیچ رۆژێكیش هێنده‌ له‌و خه‌ونه‌یانه‌وه‌ نزیك نه‌بوون، به‌ڵام پاش سێ سالأ ئه‌و ئه‌گه‌ره‌ به‌ بادا چوو. به‌ڵام ئایا چ رێگایه‌ك هه‌یه‌ بۆ تێگه‌یشتن له‌ …

Read More »

له‌ نێوان كوردایه‌تیی و ئیسلام هۆكاری نه‌هامه‌تی كورد چیه‌؟

له‌ نێوان كوردایه‌تیی و ئیسلام هۆكاری نه‌هامه‌تی كورد چیه‌؟ (1 له‌ 3) عه‌لی سیرینی به‌شی یه‌كه‌م: ده‌می هه‌ر كوردێك ده‌كه‌یته‌وه‌ كه‌ باسی نه‌هامه‌تی كورد ده‌كات، ده‌یگێڕێته‌وه‌ بۆ هۆكاری نه‌بوونی یه‌كێتی سیاسیی له‌ نێو گه‌لی كورددا (واته‌ نه‌بوونی ده‌وڵه‌ت) یان ده‌یگێڕێته‌وه‌ بۆ هۆكاری ده‌ره‌كیی وه‌كو عه‌ره‌ب و ئیسلام و…هتد. ڕاستیه‌كه‌ی ئه‌م …

Read More »

ئایین و سیاسەت لە سەردەمی کۆمەڵەی ژ. ک و کۆماری کوردستاندا

د. سەباح موفیدی پێشەکی دەرەتانی خولقاو لە پاش شەڕی دووەمی جیهانی، دۆخی ئاڵۆزی ئێران و تێكچوونی دەسەڵاتی ملهوڕانەی رەزا شا و دوورخستنەوەی لەلایەن هاوپەیمانانەوە و دابەشبوونی ئێران بە دوو بەشی ژێر دەسەڵاتی سۆڤییەت و بەریتانیا، ئەو هەلەی رەخساند کە لە ئێرانی ئەو کاتەدا نیوەدێمۆکراسییەک و هەندێ ئازادیی سیاسی و دەرەتانێک …

Read More »

مێژووی سلێمانی1784

سلێمانی ، وەكو شار ئەوەی زانراوە مێژوویەكی زۆر كۆنی نییەو دوادواییەكانی سەدەی هەدەیەم دامەزراوە، ئەگەرچی هەڵكەوتی جوگرافی ناوچەكەی زیاتر بۆ ئەوەمان دەبات كە بڵین: دەشێ‌ لە سەردەمێكی كۆنتردا هەر شار بووبێت، لەو رووەوە هەر زانیارییەكی “لەین” هەیە، كە لە كتێبی مەسەلەكانی بابلیدا نووسیومە: دەبێ‌ شاری سیلۆنای دێرین لە جێی (سلێمانی …

Read More »

له‌یادی (60)شه‌ست ساڵه‌ی مه‌لیكی كوردستان (شێخ مه‌حمودی به‌رزنجی ) دا

عومەر مارف بەرزنجی شێخ مه‌حمود( كوڕی حاجی شێخ سه‌عیدی حه‌فید كوڕی شێخ محه‌مه‌دبچكۆله‌ی كوڕی حاجی كاك ئه‌حمه‌دی شێخ 1793 – 1888 ی كوڕی شێخ محه‌مه‌د ناسراوبه‌شێخ مارف 1753 -1838 ی نۆدێیی به‌رزنجی یه‌) ،به‌پێی ڕاستترین مێژوو كه‌له‌ده‌می خۆی بیستراوه‌،( ساڵی 1302 ی كۆچی كه‌ده‌كاته‌ 1884 ی زاینی له‌شاری سلێمانی وله‌بنه‌ماڵه‌یه‌كی …

Read More »

مێژوویەكی درەوشاوە لە قۆناغێكی ئاڵۆزدا

چنوور جەعفەر- مامۆستا لە زانكۆی سلێمانی شێخ محمودی حەفید، سەرەتایی شۆرشێكی مەدەنی و چەكداری كوردان بوو لەباشوری كوردستان، لەدوای نەمانی دەسەڵاتە خۆجێیەكان واتە ئەمارەتە كوردییەكان تایبەت بابان كە هەلكەوتەی لە قەڵاچوالان دەگوازرێتەوە بۆ شاری سلێمانییان دەكرێت بلێین: شاری سلێمانی دەبیێتەوە پایتەختی بزوتنەوەی شۆرشی كورد بۆ حوكمدارییەكەی مەلیك مەحموود. ئەوەی مەبەستە …

Read More »

شێخ مەحمودی حەفید

شێخ مەحموودی حەفید (1881 – 1956) دامەزرێنەری یەکەمین حکومەتی کوردستان و قارەمانی شەڕی دەربەندی بازیان، شێخ مەحمودی حەفید کوڕی شێخ سەعیدی کوڕی شێخ محەمەدە بچکۆلەی کوڕی حاجی کاک ئەحمەدی شێخ-ـە ساڵی ١٨٨١ لە شاری سلێمانی لەو بنەماڵە ئاینیە بەناوبانگە لەدایکبووە، کە دوای ھەرەسھێنانی میرنشینی بابان دەسەڵاتی ئایینی و کۆمەڵایەتی و …

Read More »

مێژووی کوردناسی لە ئینستیتوتی دەستنووسەکانی ڕۆژهەڵات (کوردۆڵۆجیا لە ساڵانی 1959 – 2005)

پرۆفیسۆر زارێ یوسوپۆڤا وەرگێڕانی پرۆفیسۆر جەبار قادر کۆردلۆجیا وەکو برانشێکی تایبەتی ڕۆژهەڵاتناسی ئەکادیمی لە ڕووسیا لە سەر بنەمای چالاکییەکانی ژمارەیەک زانای بە توانا و بەناوبانگ وەکو ڤ.دیتێل، ڤ. ئە.ژوکۆڤسکی، ڤ.ڤ.ڤلیامینۆف – زرینۆف، پیۆتەر لێرخ، ئەلیکسەندەر ژابا، ڤ.ڤ. مینۆرسکی، و ڤاسیلی.پ. نیکیتین دامەزرا. ئەوەی ڕاستبێ‌ ڕۆڵی سەرەکی لە دامەزراندن و گەشەکردنی …

Read More »

مەولانا لە دیدی توێژەرانی ئەوروپی ئەمریكاییەوە

گفتوگۆ: ژینۆ عەبدولڵا هاوكار: سۆزان عومەر مامۆستا محەمەد حمە ساڵح تۆفیق، نووسەر و وەڕگێڕس كتێبی (ڕیبازی سۆفیگەری نەقشەبەندی- خالیدی)، لە دیدی چەند توێژەرەێكی ئەوروپی و ئەمریكی و  ڕۆژهەڵاتناسەوە، باس لە دید و تێڕوانیەنەكانی مەولاناخالیدی نە قشە بەندی و چەند لایەنێكی تری مەولانا دەكات، بۆ زیاتر ئاشنابوون بە ناوەڕۆكی ئەم كتێبەو …

Read More »

چرای ڕۆشنگەری

مامۆستا عه‌بدولكه‌ریمی موده‌ریس مامۆستا عه‌بدولكه‌ریمی موده‌ریس” له به‌هاری ساڵی 1901دا له گوندی ته‌كیه‌ی سه‌ر به‌ شارۆچكه‌ی خورماڵ‌ هاتووه‌ته دنیاوه‌و ناوی ته‌واویشی “عه‌بدولكه‌ریم محه‌مه‌د فه‌تاح‌” ـه‌و سه‌ره‌تای خوێندنی به قورئان‌و په‌رتوكه ئایینییه‌كان ده‌ستپێكردووه‌و ساڵی 1913 سه‌ره‌تاكانی ” نه‌حو سه‌رف ” ـی خوێندووه‌. له‌ سه‌ره‌تای هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی یه‌كه‌می جیهانی دا له‌ مزگه‌وتی …

Read More »