بەشی مێژووی كورد

ورده‌ ڕیشاڵی قه‌تڵی عامی خه‌ڵکی سابڵاغ و ده‌وروبه‌ری به‌ده‌ست ڕووسه‌ قه‌یسه‌رییه‌کان* ” وه‌ته‌نی مه‌حبووبی ** کوردستانی بڵیند ئه‌رزێکی پڕ یادگاری له‌ جه‌حێڵی من ” تێبینی: ئه‌م بابه‌ته‌ی خواره‌وه‌ له‌ ژماره‌ی 12ی ساڵی 7ی کوردستان میشنێری، سێپتامبری 1916، لاپه‌ڕه‌ی 3-7 *** له‌ ژێر سه‌رنووسی ” ئه‌زموونه‌کانی یای ئاگوستا گودهارت” دا بڵاو …

نووسینی: سیروان کاوسی داگیرکه‌ران و دوژمنانی گه‌لی کورد، جگه‌ له‌ تاڵانکردنی سامان و به‌روبووی سه‌رزه‌وی و کان و کانزاکانی کوردستان و، هه‌وڵی به‌رده‌وام بۆ ژێنۆسایدکردنی ره‌گه‌زی و ئابووری و فه‌رهه‌نگیی کورد، هه‌روه‌ها تێکۆشیون بۆ شکاندنی که‌سایه‌تی و سووکایه‌تیپێکردن به‌ رێبه‌رانی کلاسیکی کورد،به‌تایبه‌تیی ئه‌و سه‌رکردانه‌ی که،‌ به‌ باوه‌ڕ و هه‌ستێکی پاک …

ئەبوو موزەففەر یووسفى کوڕى ئەییووب ناسراو بە سەلاحەددینى ئەییووبى کوردێکی[١][٢]سەرلەشکەری موسڵمانان بوو کە دەوڵەتی ئەییووبیی دامەزراند. سەرەتا لەدژی فاتیمییان و دوایی لەدژی خاچپەرستان (ئەو مەسیحییانەی کە چووبوون خاکە پیرۆزەکان لە فەلەستین بۆ ئۆلی خۆیان بپارێزن) دەرکەوت و شاری قودسی پاش سەد ساڵ خستەوە دەستی موسڵمانان. دوای ئەوەی سەلاحەددینی ئەییووبی ساڵی ١١٩٣ مرد، دەوڵەتی ئەییووبی لەنێوان کوڕەکانیدا بەش کرا و ئیتر ئەو …

ستارە عارف ١٩/١١/١٩١٦ ئەو ڕۆژەی ڕێکەوتننامەی سایکس پیکۆ واژۆ کرا، ئەگەرچی ڕێکەوتنەکە بۆ دابەشکردنی هەمو ڕۆژهەڵاتی ناوین بو، بەڵام کوردیش زیانێکی زۆری لێکرد و دابەشکرا و دەوڵەتی عێراق دروستکرا، کە لەو ڕۆژەوە تا ئێستا بۆ کورد مایەی نەهامەتی و قەیران و کۆمەڵکوژی و جینۆساید بوە، لەسەرەتادا بە پێی هەمان ڕێکەوتننامە، …

سه‌له‌فیه‌ت له‌ هه‌رێمی كوردستان :ريشه‌ و مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی

كوردوپەیمانە نێودەوڵەتیەكانی (سایكس بیكۆ سازانۆف – سیڤەر- لۆزان) ئامادەكردنی :ژیلوان هەڵەدنی خوێندكاری ماستەر لەمێژووی نوێ‌ وهاوچەرخدا 1. پەیماننامەی سایكس- بیكۆ- سازانۆف: هەر لەسەرەتای دەستپێكردنی جەنگی یەكەمی جیهانیەوە دەوڵەتە زلهێزەكان كەوتبوونە گفتوگۆ لەپێناوی ئەوەی كەزۆرترین داگیر گەیان هەبێت وزۆرترین ناوچەی ڕۆژهەڵات بەتایبەتی ناوچەكانی دەوڵەتی عوسمانی بۆخۆیان داگیربكەن لەمەوە پەیماننامەیەكی چاوچنۆكانەی ئیمپریالیانە …

سایکس بیکۆ شەتڕەنجەکەی سەد ساڵە غەیاسەدین نەقشبەندی لە ماوەی دوو مانگدا و لەگەڵ نزیکبوونەوەی یادی سەد ساڵەی رێککەوتننامەی (سایکس- بیکۆ) کە لە 1916 لەنێوان فەرەنسا و ئینگلتەرادا ئیمزا کرابوو بۆ پارچەکردنی میراتی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەنێوان هەردوو دیپلۆماتکاری ئینگلیز مارکس سایکس و فەرەنسی فرانسوا جۆرج بیکۆ، هەرێمی کوردستان و دەڤەرەکە بەگشتی …

کورد لەیادی سەدساڵەی سایکس- بیکۆ چی ئامادە کردوە؟ محەمەد حاجی تۆفیق- چەند مانگێکی تر پێ دەنێینە یادی سەد ساڵەی دابەشکردنی جیهان لەنێوان وڵاتانی سەرکەوتوی یەکەم جەنگی جیهانی ١٩١٦ و دابەشکردنی کوردستانی گەورە بۆ چوار بەش بەتایبەتی. وڵاتانێک ئەمڕۆ رۆڵیان لەجیهاندا هەیە کە هەمان وڵاتانی داڕێژەر و جێبەجێکەری رێکەتنامەکە بون و …

بەرەی کوردستانی لە دیدێکی مێژووەوە نوسینی:کەیوان ئازاد ئەگەر ھۆکارێکی سەرەکی شکست و قوربانییەکانی نەتەوەی کورد لە ڕابردوودا، پەرتەوازیی و ناکۆکی نێوان تاک و خێڵ و ھۆز و تیرە و ھێزە سیاسییەکانی کوردستان بووبێت، تا دەگاتە یەکتری قبوڵ نەکردن و ململانێی خوێناوی، ئەوا بەدیوێکی تردا سەرکەوتنی کاتی چەندین شۆڕش و ڕاپەڕین …

ڕێکەوتنامەی سایکس بیکۆ دوای 100ساڵ     نوسینی:کەیوان ئازاد ڕۆژی دووشەممە رێکەوتی ١٦ی مایسی ٢٠١٦، (١٠٠) ساڵ بەسەر واژۆکردنی رێککەوتننامەی (سایکس – بیکۆ)دا تێپەڕ دەبێت. ئەو رێککەوتننامەیەی لەنێوان (مارک سایکس)ی سیاسەتمەداری بەریتانی و (جۆرج بیکۆ)ی دیپلۆماتکاری فەڕەنسیدا واژۆ کرا. یەکەمیان سەرباری ئەوەی سیاسەتمەدار بوو، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی بەریتانیا و بریکاری …