Home / بەشی مێژووی كورد / مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد (page 17)

مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

جینۆسایدی كوردی فەیلی لەعێراقدا

ته‌ها سلێمان پێشەكی جینۆسایدی كورد، لەباشووری كوردستان “عێراق” چەندین وێستگەی جۆراو جۆری بەخۆوە بینیوە. بەعس وەك پارتی فەرمانڕەوای عێراق لە ساڵی 1963 تا 2003 گەورەترین بەرپرسیارێتی تاوانەكانی جینۆساید دژ بەگەلی كورد لەئەستۆ دەگرێ‌، ئێمە لێرەدا ناتوانین هەموو وێستگەكانی ئەم تاوانەو تەواوی وردەكاری و لایەنە جیاجیاكانی ڕوون بكەینەوە، بەڵكو دەكرێ‌ تەنها …

Read More »

جینۆسایدی قەڵادزێ‌… لاپەڕەیەك لە شاڵاوی سڕینەوەی شوناس؟

ته‌ها سلێمان ووشەی قەڵادزێ‌؟ وەك هەر وشەو دەستەواژەیەكی تر، وشەی “قەڵادزێ‌” گفتوگۆ هەڵدەگرێ‌، زۆرێك لە شارەزایان سەبارەت بە ناوی قەڵادزێ‌ دەڵێن دوو بۆچوون هەیە كە یەكەم پێی وایە لە دوو ووشەی (قەڵا، دژ) هاتووە و ووشەی دژ لە فارسی واتەی قەڵایەو بەم پێوەرەش واتە (قەڵای قەڵاكان). بۆچوونی دووەم تێكەڵ بوونەوەی …

Read More »

مه‌لا‌و بله‌.. ره‌گ‌و ریشه‌ی‌ ناكۆكییه‌كان

ئا: سات محەمەد له‌نێو ئه‌وانه‌ی‌ مێژووی‌ زیاتر له‌په‌نجا ساڵی‌ رابردووی ئێمەیان‌ دروستكردووه‌، مه‌لا مسته‌فا بارزانی‌‌و تاڵه‌بانی‌‌و ئیبراهیم ئه‌حمه‌د له‌ڕیزی‌ پێشه‌وه‌دان. به‌شێكی‌ گرنگی‌ به‌رگی‌ یه‌كه‌می‌ یاداشته‌كانی‌ تاڵه‌بانی‌ (كه‌ له‌لایه‌ن عیرفانی‌ قانعی‌ فه‌رده‌وه‌ ئاماده‌كراوه‌) جگه‌ له‌گێڕانه‌وه‌ی‌ تافی‌ لاوێتی‌، ته‌رخانه‌ بۆ تیشك خستنه‌سه‌ر ره‌گ‌و ریشه‌كانی‌ ئه‌و ململانێ‌ تونده‌ی‌ كه‌ له‌نێوان مەلا مستەفا‌و ئیبراهیم …

Read More »

مێژووی هاوچه‌رخ و  چه‌ند لایه‌نێكی تری مێژووی كورد  له‌ دیدی رۆژهه‌ڵاتناسیی بریتانی نیوه‌ی یه‌كه‌می سه‌ده‌ی بیسته‌مه‌وه‌ 

د.سامان حسێن ئه‌م قۆناغه‌ی مێژووی كورد ره‌نگه‌ یه‌كێك بێت له‌و لایه‌نه‌ هه‌ره‌ گرنگانه‌ی، كه‌ له‌ كارو به‌رهه‌مه‌كانی رۆژهه‌ڵاتناسیی نیوه‌ی یه‌كه‌می سه‌ده‌ی بیسته‌می بریتانیدا بایه‌خی پێدراوه‌، تایبه‌ت له‌ جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م به‌دواوه‌ و دوای ئه‌وه‌ی، كه‌ بریتانییه‌كان ده‌سه‌ڵاتی راسته‌وخۆیان به‌سه‌ر به‌شێكی كوردستاندا سه‌پاند و كێشه‌ و مشتومڕی قورسیشیان له‌سه‌ر به‌شه‌كانی تر …

Read More »

ئاماده‌یی ته‌ریقه‌تی مه‌ولانا خالید له‌ شۆڕشی شێخ عوبه‌یدوڵڵای نه‌هری دا

 ئارام عه‌لی سه‌عید  كه سه رده سته ، هه موو مه ستانه خالد نه مامێ‌ باخێ‌ كوردستانه خالد فیدات بم نیشتمان بۆ شاره زوورت روناكه شام و ئه سته مبوڵ به نوورت مه‌ولانا خالیدی كوڕی ئه‌حمه‌دی كوڕی حوسێن، ساڵی ١١٩٣ ك – ١٧٧٢ له‌قه‌رداغ له ‌دایكبووه، ناسراو بووه‌ به‌ (ضياء الدین) …

Read More »

کورتەیەک لە ژیاننامەی خێزانی پێشەوا و چارەنووسی خانەوادەکەی دوای لەسێدارەدانی

نوح رۆژهەڵاتی هەمیشە لەکاتی باسکردنی کۆماری جوانەمەرگی کوردستان لە مەهاباد بیرمان تەنها بۆ یەک کەس دەچی، ئەویش قازی محەمەدە، بەڵام بێگومان لە پشت هەر پیاوێکی بەهێز ئافرەتێک هەیە، لێرەدا دەمەوێ باس لە ڕۆڵێ خێزانی پێشەوا بکەم لە پشتگیریکردنی پێشەوا، هەروەها چارەنووسی خانەوادەکەی دوای لەسێدارەدانی. مینا خانمی حەسەنخاڵی، هاوسەری پێشەوای نەمر، …

Read More »

کەرکوک و شۆڕشی ١٤ ی تەمموزی ١٩٥٨

پ. ی. د. پشکۆ حەمە تاهیر ئاغجەلەری(*) له‌سه‌ره‌تاوه‌ سه‌ركه‌وتنی‌ شۆڕش له‌سه‌ر ئاستی‌ نێوخۆی عێراقیش كاردانه‌وه‌ی‌ گه‌وره‌ی‌ دروستكرد و بووه‌ مایه‌ی‌ شادمانی‌ وجێگه‌ی‌ ئومێدی زۆرینه‌ی‌ گه‌لانی‌ عێراق ،به‌گه‌لی‌ كوردیشه‌وه‌ كه‌ به‌چه‌ندین شێواز گوزارشتیان لێكرد به‌تایبه‌تی‌ له‌ كه‌كووك موژده‌یان ده‌دابه‌ (شۆرشی 14ی‌ ته‌مموزی‌ 1958)، زۆر به‌ توندی‌ پشتیوانیان لێكرد، به‌وهیوایه‌ی‌ كه‌ سنورێك …

Read More »

بزووتنەوەی نەتەوەیی كورد لە سوریا تێڕوانینێكی ڕەخنەیی لە ناوەوە به‌شی دووه‌م

سەلاح بەدرەدین به‌شی دووه‌م پارتی دیموكاتی كوردستان لە سوریا: لە ناوەڕاستی پەنجاكانی سەدەی رابردوو و بە دروستی لە ئابی/1957 پارتی دیموكراتی كوردستان دامەزرا بۆ یەكەم جار لە مێژووی كوردەكانی سوریا وەكو ئامرازێكی هاوچەرخی رێكخستووی خاوەن پڕۆگرام و وەكو رێكخستنێكی نەتەوەیی كوردی قوچەیی(هەرەمی) لەسەر بنەمای پرێنسیپەكانی -ناوندییەتی دیموكراتی-. سەرهەڵدانی پارتی و …

Read More »

بزووتنەوەی نەتەوەیی كورد لە سوریا تێڕوانینێكی ڕەخنەیی لە ناوەوە

به‌شی یه‌كه‌م سەلاح بەدرەدین پێشەكی : من خۆم ئامادەبووم و وەكو خەونێك دێتەوە یادم, كاتێك لە ماڵی خومان وتووێژ لە نێوان دوو نەوەدا دەكرا سەبارەت بەو وێنە هەڵواسراوەی (كەمال ئەتاتۆرك) كە بەقەد دیوارەكەوە بوو. نەوەیەكیان هی سەردەمی شۆرشی شێخ سەعیدی پیران/1925 بوو و لە قوربانیانی كەمالییەكان بوو و لە زۆر …

Read More »

شۆڕشی ئاگری داغ (ئارارات) له ساڵی ١٩٢٩ – ١٩٣٢ جولانەوەیەك لە ناو جەرگەی شارەوە بۆ ناو سەختی شاخ!!

زانیاری مێژوویی  ئەم شۆڕشە لە گرنگترین هەوڵ و تەقەڵاكانی خەڵكی ستەمدیدە و ئازادیخوازی كوردستانە، بۆ رزگار بوون لە زوڵم وزۆری كەمالیەكانی توركی،و سەربەخۆبوون،ئەم جوڵانەوە و بزاوتە مەزنە لە چوارچێوەی بەرنامەكانی (جڤاتا ولاتێ‌ كوردا)واتە خۆیبوون دا پەرەی سەندو، خۆیبوونە شارییەكان(مەبەستم شاری و لادێیی نییە )شاخ و چیای ئاراراتی گەورەیان(ئاراراتی گچكەش هەیە) …

Read More »