مێژووی ئیسلام

ناودارترین وه‌زیره‌كانی‌ خه‌لیفه‌ عه‌بباسیه‌كان نووسینی‌:د.علی‌ محمد الصلابی وه‌رگێرٍانی‌:نهاد جلال حبیب الله ١-فه‌خروده‌وله‌ی‌ كوڕی‌ جه‌هیر: ناوی‌ موحه‌مه‌دی‌ كوڕی‌ موحه‌مه‌دی‌ كوڕی‌ جه‌هیر ئه‌بوونه‌سر فه‌خروده‌وله‌یه‌ و له‌ ساڵی‌ ٣٩٨ك. له‌ موسڵ له‌دایك بووه‌ و له‌وێش پێگه‌یشتووه‌، سه‌ره‌تای‌ ژیانی‌ له‌و شاره‌دا به‌ نه‌بوونی‌ و هه‌ژاری‌ و بێماڵ و سامانی‌ به‌سه‌ر بردووه‌ و به‌ دوای‌ …

حەللاج بانگەشەكەری خواپەرستی یان خواویستی / بەشی یەكەم ئومێد هەورامی  نووسينى :ئومێد هەورامی ئەم بابەتەی نوسەری بەرێز كاك ئومێد دەتوانرێت بە گرنگ ترین بابەتی زانستی دابنرێت كە لە سەر كەسایەتی ئاڵۆز و لە خشتەبەر مەنصوری حەلاج نوسراوە كە ئێمە دیبێتمان : لەگەڵ ئەوەی بۆ نوسینی پشتی بە ژمارەیەكی زۆر سەرچاوە …

ڕۆشنبیری غەزالی وڕێبازی لە لێكۆڵینەوەدا نووسینی: پرۆفیسۆر دكتۆر محمد رشاد سالم. وەرگێڕانی: نهاد جلال حبیب الله پێشەكی وەرگێڕ: خوێنەری ئازیز ئەوەی لام گرنگە بە خوێندنەوەی ئەم بابەتە گەورەیی و زانایی ئیمامی غەزالی لەبیر نەكەیت. بەڵكو ئەو یەكێك بووە لە قەڵاكانی پارێزگاری لە ئەهلی سوننەو جەماعە. پشت بەخوا بەم زوانەش بابەتێكی …

سوڵتان سەلیمی یەكەم و فراوانخوازیەكانی لە ڕۆژهەڵات ئامادةكردني : محمد علي فتح الله                      ژیانی سوڵتان سەلیم : ناوی (سەلیمی یەكەم كوڕی بایەزیدی دووەم كوڕی محەمەدی فاتیح)ە، ناوی دایكی (گوڵبەهار خاتوون)ە، لە 10/10 /1470ز لە ئەماسیا،ئەنازۆڵ،توركیا لە دایك بووە…. لە 24- 25 /4/ 1512 هاتۆتە سەر تەختی دەسەڵات. سوڵتان سەلیم بەنازناوی(یاوز)واتا(توندوتیژ)ناسراوە،لای …

كورتەیەك لە مێژوی ئیسلامی لە ئەندەلوس نووسينى: محمود شاكر وەرگێڕانی نهاد جلال حبیب الله    دەوڵەتی ئیسلامی لەئەندەلوس دوای فراوانبوونی دەوڵەتی ئیسلامی درێژەدان بە بڵاوكردنەوەی ئایینی ئیسلام بۆ ڕێنموونی خەڵك ‌وگەیاندنی پەیامەكەی‌و ڕزگار كردنی خەڵك لەستەم‌و چەوساندنەوە ئەركی سەرەكی بوو، فەتحكردنی ئیسپانیاو پورتوگال ببونە بەشێكی ئاسایی‌و لەگەڵ ئەوپلانەدا دەگونجا كە …

غه‌زنه‌ویه‌كان (٣٥١-٥٨٢) د.علي محمد الصلابي   ده‌وڵه‌تی‌ غه‌زنه‌وی ناوی‌ خۆی‌ له‌ یه‌كێ‌ له‌ شاره‌كانی‌ ئه‌فغانستانه‌وه‌ وه‌رگرتووه‌، ده‌ركه‌وتنی‌ ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ یه‌كێ‌ له‌و سه‌ركرده‌ موسوڵمانانه‌ی‌ كه‌ ناسرابوو به‌ (سه‌بكتكین)، ئه‌و له‌لایه‌ن سامانیه‌كانه‌وه‌ ناوچه‌ی‌ غه‌زنه‌ی گرته‌ ده‌ست، پاشان سه‌بكتكین ده‌سه‌ڵاتی‌ خۆی‌ درێژ كرده‌وه‌ بۆ ناوچه‌كانی‌ ڕۆژهه‌ڵات و هه‌رێمی‌ خۆراسانی‌ گرته‌ خۆ، …

لێكدانەوەی ئیبن تەیمیە بۆ مێژوو نهاد جلال حبيب الله ئیبن تەیمیە وەك بوارەكانی تری زانستەكان، لە دیدی قورئان و سوننەت و پاشان ڕای سەلەفەوە سەیری مێژووی  دەكردو خوێندنەوەی بۆ ژیان و مێژووی بوون و ڕێكردەی مێژوویی مرۆڤەكان هەبوو،  هەر لەم ڕوانگەشەوە سەرەتای مێژووی مرۆڤایەتی دەگێرێتەوە بۆ دروستكردنی ئادەم و حەوا، …

ناسینی خەواریجەكان و بۆچوونی سیاسییان ئامادةكردن و نووسيني : محمد علي فتح الله *ووشەی خەواریج كۆی فرمانی(خرج)ەیە واتا(دەرچوون). بۆیەش پێیان گوتراوەخەواریج چونكەلەكۆمەڵ دەرچوون ولەفەرمانی ئیمامی حەق هەڵ گەڕانەوەویاخیبوونی خۆیان ڕاگەیاند,خەڵكیشیان هاندەدا لەسەرئەم كارەی خۆیان,بەڵام (شهرستانی)وای دەبینێ كەوا ناوی خەواریج بەسەرهەمووئەوانەدادەسەپێت كەلەئیمامی عەلی كوڕی ئەبی تالیب(ر.خ)ئیمامی حەق دەرچوون.. *خەواریج:بریتی یە لەكۆمەڵێكی …

خوڵاصەیەك لە ژیانی عوسمانی كوری عەففان ((ڕەزای خوای لەسەر بێت)) سەنا محێدین *ناوی تەواوی : (عوسمانی كوری عەففان كوری ئەبو عاص كوری ئومەییە كوری عبدالشمس كوری عبدالمناف كە لە(عبدالمناف)دا دەگاتەوە بە پێغەمبەر(درودی خوای لێبی). موصحەفی ئیمامی عوسمان رەزای خوای لێبێت *كونیەكەی : لە پێش ئیسلامدا پێیان دەوت (أبو عمرو )وە …

پوختەیەك لە ژیانی عومەری كوڕی خەطاب ڕەزای خوای لێبێت ناوه‌ندی ئه‌یوبی ناوی تەواوی :. عمری كوڕی خطاب كوری نوفل كوڕی عبدالعزیزی كوڕی ڕیاحی كوڕی عبدالله….كوڕی غالب (قورەشیی عدویە)،لەگەڵ پێغەمبەری (صلى الله عليه وسلم) یەك دەگرنەوە لە كعبی كوڕی لوئەی كوڕی غالبدا *چەند نازناوێكی هەبووەگرنگترینیان (أبا حفص،الفاروق) *ساڵی لەدایك بوونی :لە …