بەشی مێژووی كورد

سەرپێل،شاری بوومه‌له‌رزه‌ و مێژوو لە ئێستادا ناوی شاری سەرپێڵی زەهاو و گوند و ناوچەکانی دەوروبەری لە کرماشان لە خۆرهەڵاتی کوردستان، زیاتر لە هەموو کات لە میدیا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەبینرێت و دەبیسرێت، زیاتر لە هەموو بابەتێکی دیکەش باسی نەهامەتی و خەم و پاشهاتەکانی بوومەلەرزەکەی 12 ی نۆڤەمبەر لەمبارەوە گەرمە؛ ئەو …

میرەكانی میرنشینی بابان (شەشەم)خانە محەمەد پاشای سفرە زێڕین(1719-1729) عومەر ئیسماعیل مارف بەشی یەکەم خانە محەمەد پاشا، كوڕە گەورەی (تەیموور خان بەگ1698-1703ز)ی چوارەم فەرمانڕەوای میرنشینی بابان بووە. ئەگەرچی ماوەی (5) ساڵ بووە میرنشینی بابان لەلایەن (موتەسەللیم(1))ێكی سەر بە والی بەغدای ئیمپڕاتۆرییەتی عوسمانییەوە بەڕێوەبراوە، لە كاتێك دا، (ئەحمەد خان)ی سەرۆكی هۆزی زەنگەنە …

کێ خاوەنی ئاوازی سروودی (ئەمڕۆژی ساڵی تازەیە نەورۆزە هاتەوە) یە؟ توانا حەمە ئەستەمە لە دەسپێکی بەھار و لە جەژنی نەتەوەیی نەورۆزدا، گەلی کورد لە سەرجەم پارچەکانی کوردستاندا بتوانێت بەبێ ئەو گۆرانیەی کە بووەتە سمیبولی نەورۆز، بتوانێت ئەم جەژنە پیرۆز بکات، کە ھۆنراوەکەی لە ھەست و نەستی مامۆستا پیرەمێردی نەمرەوە ھەڵقوڵاوە …

چۆن زیاتر لە چوار هەزار ساڵە ناوە ڕەسەنە کوردیەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن ئاشوری، فارس، ئەشکانی، یۆنانی، عەرەب و تورکەوە هەوڵی گۆڕینیان دەدرێت؟ نووسینی سۆران حەمەڕەش لە ڕابردووی دێریندا بەشێکی زۆر لە شار و شارۆچکە و دەڤەرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ناوەکانیان کوردی بوون. لە سەردەمی هاتنی ئاشوریەکانەوە هەوڵی گۆڕینی ناوە کوردیەکان دەدرێت. …

مێژووی سلێمانی لە شیعری شاعیراندا نالی بە نموونە د.ئاراس محه‌مه‌د سالح شاعیری گەورە نالی یەکێکە لە شاعیرانی سێکوچکەی شیعری بابان، واتە: یەکێکە لەو سێ کۆڵەکەی شێوەزاری سلێمانیان کرد بە زمانی ئەدەبی کوردی، نالی شانازی بە زمانی کوردیەوە دەکات و هێرشی توند دەکاتە سەر ئەوانەی دژایەتی زمانی نەتەوەیی خۆیان کردووە، ئەم …

كریس كوچیرا چی بۆ کورد کرد؟ نووسینی: عەزیز ماملێ “كریس كوچێرا” ناوی دوو كەسه. یەکەمیان بە نێوی ” پۆل مۆبێك ” كه ڕۆژی ٣١ی مانگی ژووئیه تووشی ڕاوەستانی دڵ بوو و له ڕۆژی یەكی مانگی ئووت له نەخۆشخانه كۆچی دوایی كرد۔ ئەوەی دیكه “ئیدیت مۆبێك”، خانمەکەیەتی كه وێنەهەڵگری دامەزراوەی “كریس …

پێشینەیەكـی مـێژوویی ئیلام لە رۆژگاری دێریندا كەمال نوری مەعروف لە فارسییەوە گۆڕیوێتی بەشی یەکەم بەرزاییەكانی ئێران، كە بەشێكن لە ئاسیای ناوەند، بە پەنابردنە بەر بەڵگەی شوێنەواری، یەكهەمین كۆچی ژیانی شارستانییەت لەو هەرێمە پان‌و بەرینەدا دەركەوتووە. لێكۆلینەوەی زانستی لە دۆزراوەكانی تەپۆڵكەكانی ناسراو بە (هەلیلان) ‌و(دەهلەران)، هەروەها (عەلی كش)ی سەوز، مووسیان، (فەروخ …

شــه‌ڕ لــه‌ ســه‌ر كــوردســتـان ئاڵۆگۆڕی نامه‌‌و نووسراوی نێوان چه‌رچڵ‌و كۆكس سه‌باره‌ت به‌ دروستكردنی ده‌وڵه‌تی عـێراق،1921ــ1923 نووسینی: رۆبـه‌رت ئـۆڵـسن محەمەد حەمه‌ صـاڵح تۆفیق له‌ ئینگلیزییه‌وه‌ كردوویه‌تی به‌ كوردی به‌شی‌ سێیه‌م و كۆتایی‌ له‌ ناوچه‌یه‌كی له‌ڕووی جوگرافی‌و دانیشتوانه‌وه‌ ئاڵۆز وه‌ك باكووری عێراق، كۆكس بوارێكی به‌رفراوانی هه‌بوو بۆ ته‌راتێن كردن‌و مانۆر‌و زیره‌كانه‌ش كردی. …

بایەخدانی میرەكانی بابان بە بزاڤی زانست و رۆشنبیری لە میرایەتیەكەیاندا ‌ د.ئاراس محمد صالح (1-2) یەكێك لە لاپەڕە زێڕینەكانی مێژووی میرایەتی بابان بایەخدانی میرەكانیەتی بە پێشخستن‌و گەشەپێدانی لایەنی زانسی‌و فەرهەنگ‌و ڕۆشنبیری، بۆ ئەو مەبەستەیش هەموو هەوڵێكی خۆیان خستوەتەگەڕ بۆ گەشەپێدانی هەموو ئەو كەناڵانەی خزمەتیان بە پرۆسەی زانست‌و ڕۆشنبیری‌و ئەدەبی كردووە …

نەورۆزی کورد … کۆنترین وگەورەترین و جیهانیترین جەژنی مرۆڤایەتییە د.مەولود ئیبراهیم حەسەن* جەژن زۆرن لە جیهان ..جەژنی جیهانی و ئاینی وجەژنی نەتەوەیی و جەژنی کلتوری ودەوڵەتی جەژنی عەشیرەتی و ڕێکخراوەیی وزۆر جەژنی تر ، بەڵام ؛ هیچیان ئەوەندەی جەژنی نەورۆز کۆن و جیهانی نین . هەروەها هیچ میللەتێکیش ئەوەندەی کورد …