نیسان, 2016

• 8 نیسان

  ڕۆڵی عیمادەدین و نورەدین زەنگی لە شەڕی خاچیەكاندا

  

  نووسینی: دكتۆر ئاراس فەریق زەینەڵ بە دەركەوتنی عیمادەدین زەنگی دەسەڵاتداری موسڵ، كە ئەتابەگی تورك بوو، سەردەمێكی نوێ‌ دەست پێدەكات‌و تیایدا موسڵمانەكان سەردەكەون بەسەر خاچیەكاندا، عیمادەدین حوكمڕانی ناوچەیەكی دەكرد، كە لە حەلەب‌و حەران‌و موسڵ پێكهاتبوو، لە ناوچەی موسڵ دەوڵەتی زەنگی دامەزراند، لە ساڵی (539 ك/ 1144ز) عیمادەدین شاری ڕەهای ڕزگاركرد (1)لە …

  Read More »
• 8 نیسان

  په‌رتوكی (مێژووی شارستانیه‌ت) ی ویل دیورانت، باسی چی ده‌كات؟ به‌رگی یه‌كه‌م

  

  نوسینی: بوخاری عه‌بدوڵای قه‌سرێ هێندێك په‌رتوك هه‌ن كه‌ هه‌ق وایه‌ به‌ یه‌كه‌مینه‌كانی دنیای په‌رتوك و چاپی دنیایان بزانین. (مێژووی شارستانێتی) ی ویل دیورانت یه‌كێكه‌ له‌ نایابترین ئه‌و په‌رتوكانه‌ی كه‌ له‌ بواره‌كانی (مێژوو، شارستانیه‌ت، كه‌لتور، ئه‌نسرۆپۆلۆژیا) ه‌وه‌ نوسراون. په‌رتوكه‌كه‌م هه‌موی نه‌خوێندۆته‌وه‌، به‌ڵام به‌ خوێندنه‌وه‌ی ته‌نها به‌رگی یه‌كه‌می ئه‌و په‌رتوكه‌ ڕێگه‌ به‌خۆم …

  Read More »
• 7 نیسان

  كێشەی فلستین

  

  كێشەی فلستین:- كێشەی فلستین دەگەڕێتەوە بۆ بەڵیننامەی “بلفۆر” بەڵێنی بلفۆریش ئەو بەڵینە بوو كە بەریتانیا بە جولەكەكانی داوە هاوكاریان دەكات رێیان پێ دەدات لەسەر خاكی فلستین دەوڵەتێك دابمەزرێنن بۆ جولەكەكانی دونیا ئەو بەڵێنە لە ساڵی (1917)ز لە رێی وەزیری دەرەوەی بەریتانیاوە نێردرا بۆ سەرۆكی رێخراوێكی سەهیۆنی كە ناوی ” پیودۆر …

  Read More »
• 7 نیسان

  ئەمڕۆ لە مێژوو دا

  

   ئەمڕۆ لە مێژوو دا 7 ئه‌بریلرووداوه‌كان:332پ.ز: دامه‌زراندنی شاری ئه‌سكه‌نده‌ریه‌ی میسری.1652: هۆڵه‌ندیه‌كان ناوچه‌ی (كاب)یان دۆزیه‌وه‌ له‌ ئه‌فریقیا.1795: مێژووی سه‌ره‌تای پشت به‌ستن به‌ سیسته‌می مه‌تری له‌ فه‌ره‌نسه‌ و به‌كارهێنانی یه‌كه‌ی پێوانه‌ مه‌تریه‌كان وه‌ك مه‌تر و كیلۆگرام و ئه‌وانی تر.1890: كۆتایی هاتنی كاره‌كانی جۆگه‌ی ده‌ریاچه‌ی (بیوا) له‌ ئوتسو بۆ رووباری كامو.1918: هێزه‌كانی سوپای …

  Read More »
• 6 نیسان

  کارل مارکس لەدیدی فریدیک ئەنگلس دا

  

  کارل مارکس لەدیدی فریدیک ئەنگلس دا   وەرگێڕانی له‌ ئینگلیزیه‌وه: ‌کامل ئەحمەد     پیاچوونه‌وه‌ی: جه‌مال موحسین کارل مارکس، ئەو مرۆڤه‌ی كه‌ یەکەم کەس بوو بناغەیەکی زانستی ببەخشێت بە سۆسیالیزم و به‌مپێیه‌ش بە سەرجەم بزووتنەوەی کرێکاری سەردەمی ئێمە، لە ساڵی ١٨١٨ دا لە ترایەر لە دایک بووە. لە بۆن و بەرلین خوێندنی …

  Read More »
• 6 نیسان

  ئەمڕۆ لەمێژوو دا

  

  ئەمڕۆ لەمێژوو دا 6ی ئه‌بریلرووداوه‌كان:1250: هه‌ره‌سهێنانی خاچپه‌رسته‌كان له‌ مه‌نسوره‌ له‌ میسر له‌ میانی هه‌ڵمه‌تی خاچپه‌رستی حه‌وته‌م و به‌دیلگرتنی مه‌لیكی فه‌ره‌نسه‌ لویسی نۆهه‌م.1814: دورخستنه‌وه‌ی ئیمبراتۆری فه‌ره‌نسی ناپلیۆن پۆناپارت بۆ دوورگه‌ی (ئیلبا) له‌ ده‌ریای سپی ناوه‌ڕاست.1868: شاری تۆكیۆ بوو به‌ پایته‌ختی یابان.1890: هێزه‌كانی فه‌ره‌نسه‌ هێرشیان كرده‌ سه‌ر رۆژئاوای سودان و شاری (سیجو)یان …

  Read More »
• 6 نیسان

  بەڵگەنامەکانی پەنەما

  

  بەڵگەنامەکانی پەنەما شارپرێس:رۆژ به‌رۆژ ژماره‌یه‌كی‌ زیاتری‌ “به‌ڵگه‌نامه‌كانی‌ په‌نه‌ما” ئاشكرا ده‌بن‌و ده‌رده‌كه‌وێت چه‌ندین كه‌سایه‌تی‌ گرنگی‌ جیهانی‌ له‌گه‌نده‌ڵییه‌وه‌ گلاون.ده‌سته‌واژه‌ی‌ “به‌ڵگه‌نامه‌كانی‌ په‌نه‌ما” هێمایه‌ بۆ به‌ڵگه‌نامه‌كانی‌ كۆمپانیای‌ “مۆساك فۆنسیكا”ی‌ په‌نه‌می‌ كه‌ به‌م دواییه‌ دزه‌یان كردووه‌و به‌گه‌وره‌ترین ژماره‌ی‌ به‌ڵگه‌نامه‌ی‌ دزه‌كردوو هه‌ژمار ده‌كرێن، چونكه‌ له‌ 11.5 ملیۆن به‌ڵگه‌نامه‌ پێكهاتوون‌و په‌یوه‌سته‌ به‌سیاسه‌تمه‌داران‌و ئه‌ستێره‌كانی‌ هونه‌رو وه‌رزش له‌سه‌رتاسه‌ری‌ جیهاندا …

  Read More »
• 5 نیسان

  جەنگ و ململانێ ناوخۆییەكانی ئەمریكا لەسەدەی نۆزدەدا

  

  جەنگ و ململانێ ناوخۆییەكانی ئەمریكا لەسەدەی نۆزدەدا نووسینی: محمود شاكر وەرگێڕانی مووسا محمد عبدالرحمان جەنگی ناوخۆ : هەر لەساڵی 1830 ز. یەوە كێشەو گرفتەكانی كۆیلایەتی لەنێوان بانگخوازانی نەهشتنی و هاوكێشەكانیاندا تا دەهات چڕترو ئاڵۆزتر دەبوو، ئەو مشتومڕو ناكۆكییە ماوەی (30) سی ساڵا بەردەوام بوو، دەمێك بوو خاوەن بیرو بۆ چوونە …

  Read More »
• 5 نیسان

  دروستبوونی ئەوروپا

  

  دروستبوونی ئەوروپا نووسینی پرۆفیسۆر جڤری برۆن وەرگێڕانی نهاد جلال حبیب الله وشەی ئەوروپا دەگەڕێتەوە بۆ ناوی (ئیروپا)ی كچی فیونكس كە لەچیرۆكە ئەفسانەییە ئیغریقیەكاندا هاتووە، یان دەگەڕێتەوە بۆ وشەی (ئیرب)ی فینیقی كە بەواتای خۆرئاوابوون دێت. ئەوروپا مەڵبەندێكی گرنگی ڕۆشنبیری‌و ئابووری بوو، زۆربەی زمانە ئەوروپییەكانیش دەگەڕێنەوە بۆ زمانی ئاری جگە لەزمانی (ویلز)‌و …

  Read More »
• 5 نیسان

  ((جەنگ و فتوحاتەكانی سەردەمی دەوڵەتی عەبباسی)) (فەتحی عمووریە _ ملازگرد _ زەلاقە _ حطین _ عەین جالووت)

  

  ((جەنگ و فتوحاتەكانی سەردەمی دەوڵەتی عەبباسی)) (فەتحی عمووریە _ ملازگرد _ زەلاقە _ حطین _ عەین جالووت) نووسینی: محمد سعید موسی وەرگێڕانی: نهاد جلال جبیب الله (فەتحی عمووریە) _فەتحەكە لەساڵی(223) ی كۆچیدا بوو. _جەنگەكە لەنێون موسڵمانەكان بەسەركردایەتی خەلیفە موعتەصەم ونێوان ڕۆمدا بوو بەسەركردایەتی ئیمپراتۆر توفیلی كوڕی میخائیل. هۆكارەكەی بریتی بوو …

  Read More »