بەشی مێژووی كورد

سایکس بیکۆ،ئەو ڕێکەوتنەی 100ساڵە کوردی توشی وەهمکردوە. لە(٢٠١٦/٥/١٦) رێککەوتننامەی (سایکس-بیکۆ)ی نێوان بەریتانیاو فرەنسا؛ یەک سەدە (١٠٠ ساڵ) تەواو دەکات، ئەو رێککەوتنە لە (١٩١٦/٤/١٥) بۆ (١٩١٦/٥/١٦)و بە شێوەیەکی نهێنی لەنێوان دوو وڵاتی داگیرکەری ئەوسا نوسرایەوەو ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان دابەش کرد. سەرەتاکەی چۆن بوو؟ ئەم رێککەوتنەی نێوان بەریتانیای مەزن‌و فرەنسا بەشێوەیەکی نهێنی‌و …

گەلی مننا بەشی دووەم نووسینی: ڕان زادۆک* و: نەبەز هێمن “کوموردو” یان “کوموردایۆ”ی”ماننا”، لەگەڵ ناوچەی “هومورتو” دەناسرێتەوە کە لە سەردەمی سۆمەری- نوێ(ئووری سێهەم) و (کۆتایی هەزارەی سێهەم و دەسپێکی هەزارەی دووهەمی پێش زایین، بڕواننە “دیاکۆنۆف، ١٩٥٦، ڵاپەڕەی ٢٨٢ تەک ژمارەی سێ، ١٩٨٥، لاپەڕەی ٧٣ ) تۆمار کراوە، ڕەنگە بەڕەو ئاراستەی …

گەلی مننا بەشی یەکەم نووسینی: ڕان زادۆک* لە ئینگلیزییەوە: نەبەز هێمن تێبینیی وەرگێڕ: تەواوی بۆچوون و ناوەڕۆکی ئەم دەقە گوزارە لە ڕوانینی نووسەر خۆی دەکات، ئەگەر لە هەندێک شوێن ناکۆکی یان جیاوازییەک دەبینرێت لەبەرەوەیە کە ئێستاشی لەگەڵدا بێت دیاریکردن و دەستنیشانکردنی جوگرافیای مێژووی وڵاتی “ماننا”، لەبەر هۆکاری جۆراوجۆر، لە ئاڵۆزکاوی …

سەفەرنامەی ڕاولینسۆن بەناو کوردستانی موکریدا ن: هێنری ڕاولینسۆن و: نەبەز هێمن تێبینی وەرگێڕ: نووسەری ئەو دێڕانە”هێنری ڕاولینسۆن” لەدایکبووی[١٨١٠، کۆچی دوایی ١٨٩٥]، یەکێ لەو دەگمەن کەسە ڕۆژئاواییانەیە کە هەوێکی ئێجگار زۆری بۆ ناسین و دۆزینەوەی خەتی میخی ئاشووری، بابلی، ئەکەدی و پارسی کۆن داوە، دەکارین بێژین زۆربەی هەرە زۆری تەمەنی خۆی …

ئۆڕا یاکوبی وەرگێڕ: نەبەز هێمن تێبینیی وەرگێڕ: ڕاستی و دروستی ئەو نووسین و یادکردنە، لە ئەستۆی ژنە نووسەری جوو “ئۆرا یاکوبی”یە. ئاغا دەیهەوێ کاڵانێکی نوێ بۆ شمشێرەکەی سفارش بدا. کالان؟ خۆ من معامەڵەی چەک و چۆڵ ناکەم. من بازرگانی قوماش و جل و بەرگم! ئەو بڕوای تەواوی بە تۆ هەیە، …

کریستینا کۆیڤونین لە ئینگلیزیەوە: نەبەز هێمن خاڵی دەستپێکی هێرش بۆ سەر ئیزەدییەکان لە مێژوودا، لە ساڵی ٦٣٠ی بەر لە زایین، پێش سەردەمی عوسمانی و دەستبەجێ دوای سەرهەڵدانی ئایینی ئیسلام بووە. ئیزەدییەکان ناچار کران ئیسلام بێنن، گەرچی زۆرینەیان ئەمەیان قەبوڵ نەکرد. (سەرچاوە، ماڵپەڕی سەرەوە ٢٠٠٩.) نووسەری ئاشووری “هێرمس ئەبوونا”، دەگێڕێتەوە کە …

نووسەر: ئیگۆر میخائیلۆڤیچ دیاکۆنۆف* لە ئینگلیزییەوە: نەبەز هێمن … و شای ئاشوور هێرشی بۆ گشت وڵاتان کرد و بۆ “سامەریا” هات و ماوەی سێ ساڵ لە ژێڕ دەسەڵاتی دابوو. لە نۆیەمین ساڵی “هووشیا” شای ئاشوور “سامەریا”ی گرت و ئیسراییلییەکانی بۆ ئاشوور دوور خستەوە و ئەوانی لە “حەڵە” و لە  “خابوور”، ڕووباری …

میرۆ سەلڤینی لە ئینگلیزیەوە: نەبەز هێمن هەنووکە بە باشی دەرکەوتووە سەرچاوە ئاشوورییەکان لە ساخکردنەوەی هەندێ بڕگەی مێژووی “ئۆڕارتۆ”دا یارمەتیدەری ئێمەن. دەقە ئاشوورییەکان هەندێ هاوکاتی مان دەخەنە بەر دەست کە ئەوەش ڕێگەمان دەدات سەرەڕای بەها ڕێژەییەکان  باشتر بپڕژینە سەر کرۆنۆلۆژی “ئۆڕارتۆ“.  سیستمی جێگرتنەوەی پاشاکانی ئۆڕارتۆ ڕەنگە لە ڕووی هێما نەگۆڕەکانی پاشناو …

هەندێک لە مێژوونوسە کوردەکان بڕیاریان داوە کە خۆیان یەک ئایین بۆ ڕابردووی کورد هەڵبژێرن، بە دڵنیایی ئەوە هەوڵێکی ئایدۆلۆژیە بە مەبەستی ئەوەی کە بە زۆر ڕابردووی کورد بکرێتە ڕابردوویەکی تاک ئایینی و بە زۆر ئاینێک بکەنە کوردی و لە ئەنجامدا بیانەوێت خەیاڵی یەک ئایین و یەک نەتەوە بهێننە دی. وەک …

خێنیاس، ئەو پیاوە ئاینیە کوردەی نزیکی هەزار و پێنج سەد ساڵ لەمەوبەر لە گەرمیان لە دایکبووە و هاوسەردەمی پۆڵ کاکەیی و برایم میدی بووە و لە ڕۆژئاڤای کوردستان بووتە قەشەیەکی باڵا، کێ بووە؟ نووسینی سۆران حەمەڕەش لە منداڵیدا کتێبە مێژووییەکان لەسەر کورد، ڕوخسارێکی سەیریان لە هزرمدا لەسەر کورد دروست کردبوو. …