مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

سایکس بیکۆ،ئەو ڕێکەوتنەی 100ساڵە کوردی توشی وەهمکردوە. لە(٢٠١٦/٥/١٦) رێککەوتننامەی (سایکس-بیکۆ)ی نێوان بەریتانیاو فرەنسا؛ یەک سەدە (١٠٠ ساڵ) تەواو دەکات، ئەو رێککەوتنە لە (١٩١٦/٤/١٥) بۆ (١٩١٦/٥/١٦)و بە شێوەیەکی نهێنی لەنێوان دوو وڵاتی داگیرکەری ئەوسا نوسرایەوەو ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان دابەش کرد. سەرەتاکەی چۆن بوو؟ ئەم رێککەوتنەی نێوان بەریتانیای مەزن‌و فرەنسا بەشێوەیەکی نهێنی‌و …

ئۆڕا یاکوبی وەرگێڕ: نەبەز هێمن تێبینیی وەرگێڕ: ڕاستی و دروستی ئەو نووسین و یادکردنە، لە ئەستۆی ژنە نووسەری جوو “ئۆرا یاکوبی”یە. ئاغا دەیهەوێ کاڵانێکی نوێ بۆ شمشێرەکەی سفارش بدا. کالان؟ خۆ من معامەڵەی چەک و چۆڵ ناکەم. من بازرگانی قوماش و جل و بەرگم! ئەو بڕوای تەواوی بە تۆ هەیە، …

لەیادی (٩٦) ساڵەی دەرچوونی دا ؛ (پێشکەوتن) یەکەم ڕۆژنامەی سلێمانی ‌‌ ئا: ساڵح بێچار لە دوای ڕۆژنامەی (تێگەیشتنی ڕاستی) وەک یەکەم ڕۆژنامەی کوردی لە عێراق کە ڕۆژنامەیەکی سیاسی و کۆمەڵایەتی -سەرەتا نیو هەفتانە و پاشان هەفتانە- بووە و لەلایەن باڵیۆزخانەی بریتانیاوە لە شاری بەغدا ڕۆژی سێشەممە (١-١-١٩١٨)، ژمارە (١) بڵاوکرایەوە …

 ئەحمەد ڕەجەب زۆر كه‌ره‌ت ده‌نگۆی حزبی گه‌وره‌و حزبی بچوك به‌رز ئه‌بێته‌وه‌و ناحه‌زان و دوژمنانی حزبی گه‌وره‌ی دۆێنی و بچوكی ئه‌مرۆ به‌ پێی لێدوانه‌كانیان باریان بۆ ئه‌ره‌خسێت و هیرشی توندو تیژو ژه‌هراوی ونامه‌ردانه‌ ئاراسته‌ی حزبه‌ بچوكه‌كه‌ی ئه‌مرۆ ئه‌كه‌ن به‌ بێ ئه‌وه‌ی رابردوو تێكۆشانی ئه‌و حزبه ماندونه‌ناسه‌‌و رۆڵی كارامه‌ی له‌ پێناو چه‌سپاندنی …

سایکس بیكۆ و كاریگه‌رییه‌كانـی‌ لـه‌سـه‌ر كــورد ‌ ‌ رزگار حاجی‌  حه‌مید كورد له‌ وه‌ته‌ی‌ هه‌یه‌ وه‌ك نه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر خاك و نیشتمانی‌ خۆی‌ ده‌ژی‌، ئیدی‌ له‌ سیاقی‌ مێژووییدا زۆرجار خاوه‌ن قه‌واره‌ی‌ سیاسی‌ ده‌سه‌ڵات بوون، له‌ مێژووی كۆندا خاوه‌ن چه‌ندین ده‌وڵه‌تی‌ (لۆلۆیی، گوتی‌، ئۆراتوو میدی‌….هتد) بوون، جیا له‌ چه‌ندین میرنشین چ له‌ …

عومه‌ر ئیسماعیل مارف‌ هه‌ر له‌كۆنه‌وه‌ گه‌ڕیده‌و خۆرهه‌ڵاتناسه‌كان له‌باره‌ی‌ كلتوورو مێژووی‌ كوردو نه‌ته‌وه‌كانی‌ تره‌وه‌ زۆر شتیان نووسیوه‌، هه‌ندێك له‌وانه‌ش به‌ناوی‌ خوازراو و به‌مه‌به‌ستی‌ ئه‌نجامدانی‌ كارێكی تره‌وه‌ به‌تایبه‌ت سه‌ردانی‌ ناوچه‌ جیاجیاكانی‌ كوردستانیان كردوه‌.  بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ پێش سه‌رهه‌ڵدانی‌ یه‌كه‌م شه‌ڕی‌ جیهانی‌، به‌ریتانییه‌كان ئه‌و هه‌له‌یان قۆستۆته‌وه‌و چه‌ند كه‌سێكیان له‌ژێر ناوی‌ جیاجیا ناردوه‌ته‌ ناوچه‌كه‌و …

به‌ڕێوه‌به‌ری‌ گشتی‌ بێته‌له‌كان‌و جفره‌سازی‌ شۆڕشی‌ ئه‌یلول، له‌دو توێی‌ كتێبێكدا ورده‌كاری‌ ژیانی‌ مه‌لای‌ مسته‌فای‌ بارزانی‌ ئاشكراده‌كات، ئه‌و كه‌ ماوه‌ی‌ چوارده‌ ساڵ یاوه‌رێكی‌ زۆر نزیكی‌ بارزانی‌ بوه‌، باس له‌ژیانی‌ رۆژانه‌ی‌ ده‌كات‌و روداوه‌كانی‌ ئه‌و ماوه‌یه‌ی‌ رۆژ به‌ڕۆژ تۆماركردوه‌.    ئا: بارام سوبحی‌ شه‌وكه‌ت مه‌لا ئیسماعیل حه‌سه‌ن له‌(22/4/1937) له‌ سلێمانی‌ له‌دایكبوه‌. دوای‌ ته‌واكردنی‌ كۆلیجی‌ …

ئەو ئافرەتەی كوردستانی دابەشكرد نەك سایكس پیكۆ . كورد تەنیا سایكس- پیكۆ بە دابەشكەری كوردستان دەزانن ، بەڵام ئەوان دوو دیپڵۆمات بوون كە كاریان جێبەجێكردنی رێككەوتنەكانی حكوومەتەكانیان بوو ، دەوترێت كورد رووداوە مێژووییەكان لە بیر دەكەن و بگرە لە مێژوویشیان شارەزا نین تا بتوانن داهاتووی لەسەر بنیات بنێن . دابەشكەری …

مسعود محمد ژیان لە نووکیەوە کێشە و گرێ و گاڵ و تەنگوچەڵەمەیه. بەر لە ژیان، بوون و سروشت بە تێکڕایی، لە یەکتر خشان و بەیەکدا هاتن و تێکهەڵقژان و یەکتر خستن و کاری ئەوتۆییە… بە داخەوە. لەم دەریا بێ سەروبن و پایانەی ئەرک و سەختی و دژایەتی و بینبڕکێ و …

سەردار سمكۆ شكاك، ساڵی١٨٧٥ له‌دایک بووه ‌و پاش مردنی‌ باوکی‌ و تیرۆرکرانی جه‌عفه‌ر ئاغای‌ برای‌، سه‌رکردایه‌تی‌ هۆزه‌که‌ی‌ خۆی‌ گرتۆته‌ده‌ست و له‌دوای‌ جه‌نگی‌ یه‌که‌می‌ جیهانییه‌وه ‌هاتۆته ‌مەیدانی خه‌بات و کوردایه‌تی‌یه‌وه‌.  ‌له ‌ساڵانی‌ جه‌نگی‌ یه‌که‌می‌ جیهانیدا سمکۆ له ‌هیچ چالاکییه‌کی‌ سیاسیدا به‌شداری‌ نه‌کرد، به‌ڵام هێزه‌کانی‌ روسیه‌ گرتیان و دووریان خسته‌وه ‌بۆ “تفلیس” …