مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد

ستارە عارف ١٩/١١/١٩١٦ ئەو ڕۆژەی ڕێکەوتننامەی سایکس پیکۆ واژۆ کرا، ئەگەرچی ڕێکەوتنەکە بۆ دابەشکردنی هەمو ڕۆژهەڵاتی ناوین بو، بەڵام کوردیش زیانێکی زۆری لێکرد و دابەشکرا و دەوڵەتی عێراق دروستکرا، کە لەو ڕۆژەوە تا ئێستا بۆ کورد مایەی نەهامەتی و قەیران و کۆمەڵکوژی و جینۆساید بوە، لەسەرەتادا بە پێی هەمان ڕێکەوتننامە، …

سه‌له‌فیه‌ت له‌ هه‌رێمی كوردستان :ريشه‌ و مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی

كوردوپەیمانە نێودەوڵەتیەكانی (سایكس بیكۆ سازانۆف – سیڤەر- لۆزان) ئامادەكردنی :ژیلوان هەڵەدنی خوێندكاری ماستەر لەمێژووی نوێ‌ وهاوچەرخدا 1. پەیماننامەی سایكس- بیكۆ- سازانۆف: هەر لەسەرەتای دەستپێكردنی جەنگی یەكەمی جیهانیەوە دەوڵەتە زلهێزەكان كەوتبوونە گفتوگۆ لەپێناوی ئەوەی كەزۆرترین داگیر گەیان هەبێت وزۆرترین ناوچەی ڕۆژهەڵات بەتایبەتی ناوچەكانی دەوڵەتی عوسمانی بۆخۆیان داگیربكەن لەمەوە پەیماننامەیەكی چاوچنۆكانەی ئیمپریالیانە …

سایکس بیکۆ شەتڕەنجەکەی سەد ساڵە غەیاسەدین نەقشبەندی لە ماوەی دوو مانگدا و لەگەڵ نزیکبوونەوەی یادی سەد ساڵەی رێککەوتننامەی (سایکس- بیکۆ) کە لە 1916 لەنێوان فەرەنسا و ئینگلتەرادا ئیمزا کرابوو بۆ پارچەکردنی میراتی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەنێوان هەردوو دیپلۆماتکاری ئینگلیز مارکس سایکس و فەرەنسی فرانسوا جۆرج بیکۆ، هەرێمی کوردستان و دەڤەرەکە بەگشتی …

کورد لەیادی سەدساڵەی سایکس- بیکۆ چی ئامادە کردوە؟ محەمەد حاجی تۆفیق- چەند مانگێکی تر پێ دەنێینە یادی سەد ساڵەی دابەشکردنی جیهان لەنێوان وڵاتانی سەرکەوتوی یەکەم جەنگی جیهانی ١٩١٦ و دابەشکردنی کوردستانی گەورە بۆ چوار بەش بەتایبەتی. وڵاتانێک ئەمڕۆ رۆڵیان لەجیهاندا هەیە کە هەمان وڵاتانی داڕێژەر و جێبەجێکەری رێکەتنامەکە بون و …

بەرەی کوردستانی لە دیدێکی مێژووەوە نوسینی:کەیوان ئازاد ئەگەر ھۆکارێکی سەرەکی شکست و قوربانییەکانی نەتەوەی کورد لە ڕابردوودا، پەرتەوازیی و ناکۆکی نێوان تاک و خێڵ و ھۆز و تیرە و ھێزە سیاسییەکانی کوردستان بووبێت، تا دەگاتە یەکتری قبوڵ نەکردن و ململانێی خوێناوی، ئەوا بەدیوێکی تردا سەرکەوتنی کاتی چەندین شۆڕش و ڕاپەڕین …

ڕێکەوتنامەی سایکس بیکۆ دوای 100ساڵ     نوسینی:کەیوان ئازاد ڕۆژی دووشەممە رێکەوتی ١٦ی مایسی ٢٠١٦، (١٠٠) ساڵ بەسەر واژۆکردنی رێککەوتننامەی (سایکس – بیکۆ)دا تێپەڕ دەبێت. ئەو رێککەوتننامەیەی لەنێوان (مارک سایکس)ی سیاسەتمەداری بەریتانی و (جۆرج بیکۆ)ی دیپلۆماتکاری فەڕەنسیدا واژۆ کرا. یەکەمیان سەرباری ئەوەی سیاسەتمەدار بوو، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی بەریتانیا و بریکاری …

 محه‌ممه‌د سادق شه‌ڕه‌فكه‌ندی ناسراو به‌ دوكتور سه‌عید ڕۆژی11/1/1938 له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌كی نیشتمانپه‌روه‌ردا له‌ گوندی ته‌ره‌غه‌ی بۆكان له‌ دایك بوو. هه‌ر له‌ ته‌مه‌نی منداڵی دا باوكی له‌ ده‌ست داو سه‌رپه‌رستی یه‌كه‌ی كه‌وته‌ سه‌ر شانی براگه‌وره‌كه‌ی، شاعیری گه‌وره‌ی كوردستان مامۆستا هه‌ژار. پۆلی یه‌ك ودووی سه‌ره‌تایی له‌ شاری بۆكان خوێندوو پاشان كه‌ بنه‌ماڵه‌كه‌ی له‌ …

ده‌نگی زوڕنا ، ده‌هۆڵ هه‌وای پڕ بکا زه‌وی، مێشه‌، بڵندی،قووڵ هه‌موو پێکه‌وه‌ بخوێنن له‌و قه‌ومه‌ی له‌ نێو وان دایه‌ بیر نه‌چێ ئه‌و زه‌حمه‌تی و خه‌میان کێشاوه‌ * هێنری ئا. مولێر Henry A. Mueller دوایین میسیۆنێری کۆمه‌ڵه‌ی لووتێری میسیۆنی ڕۆژهه‌ڵات له‌ سابڵاغێ حه‌سه‌نی قازی ڕۆژنامه‌ی Mason City Globe Gazette له‌ ماسۆن …

ئەنفالی بارزانییەکان لە بەڵگەنامەکانی بەعسدا محەمەد سالار پاشا سەدام حسێن: بارزانییەکانمان رەوانەی دۆزەخ کرد ھیچ دەیەیەک لەمێزووی کورد ھێندەی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو پڕ کارەسات نەبووە بۆ کورد، لەم دەیەیە جگە لەقوڵبوونەوەی شەڕە ناوخۆییەکانی نێوان پارتە کوردییەکان رزێمی بەعسیش لەچەند ماوەی جودا و بەچەندین شێوە ھەوڵی جێبەجێکردنی پەیامی بەعسی داوە لەم …