مێژووی بزوتنەوەی بابی   سەرهەڵدانی بابیەکان: بابیەکان، یان (بابیە) و (بابی)، لە بنەرەتدا ئاینێکە کە گرۆیەک لە خەڵکان بروایان پێ هەبوو، لە دەوروبەری ساڵی (۱۸٤۳ز-۱۲٦۱ک) یان (۱۸٤٤ز-۱۲٦۰) لە وڵاتی ئێران. نووسەر رەشید خەیوون لە کتێبی (الادیان والمذاهب بالعراق) لە بابی و بەهایی دواوە کە بەشێکن لە گرۆیانی شیعە و لێیان …

تێڕوانینه‌كانی مه‌لای گه‌وره‌ له‌ كڵاوڕۆژنه‌ی ته‌فسیره‌كه‌یه‌وه‌..   قاسم عه‌لی عوسمان مه‌لای گه‌وره‌ى كۆیه‌(1876 – 1943)، یه‌كێكه‌ له‌ زانا و كه‌سایه‌تییه‌ ناوداره‌كانی كوردستان و له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌كی ڕه‌سه‌ن و دیار بووه‌، مه‌لا و شاعیر و كۆمه‌ڵناس و پیاوماقووڵ و خانه‌دان بووه‌، ته‌مه‌نی خۆی له‌ خزمه‌تی زانست و خاك و خه‌ڵك به‌سه‌ربردووه‌، چه‌ندان …

شێخ عوسمانی بیارە بەرزان مەلا تەها شاهی رۆحیی‌و كارێزمای كۆمەڵایەتیی لە کوردستان (1896-1997)  “بنەماڵەی ئێمە ماوەی سەدو پەنجا ساڵە خزمەت بە ئایینی ئیسلام‌و بەپێی فەرمانی رێنماییە ئاسمانییەكان‌و گەیاندنی رەسولی ئەكرەم جووڵاونەتەوە، هەمیشە جێگەی رێزی دەوڵەتەكانی سەردەم بوون، بەڵام لەو كاتەوە، كە رژێمی ئێستا بەبێ سنوور دەستیكردووە بە كوشت‌و كوشتارو راپێچكردنی …

بزووتنەوەی حەقە لە هەرێمی كوردستان د. بەهادین ئەحمەد پێشەكی بە درێژایی مێژوو لە هەرێمی كوردستاندا گەلێك بزووتنەوەی ئایینی و سیاسی و كۆمەڵایەتی سەریانهەڵداوە، كە هەریەكەیان پەیوەندیداربووە بە هەلومەرج و بارودۆخی ئەو سەردەمەی، كە تێیدا سەریهەڵداوە و درووستبووە، بەڵام تێكڕای ئەو بزووتنەوانە، كە یەكێكیان بزووتنەوەی (حەقە)یە، زۆر بەكەمی لەسەریان نووسراوە و …

مێژووی وەرچەرخانی تەریقەتگەرایی و نەخشی كۆمەڵایەتیی و سیاسیی سۆفیگەریی لە كوردستان [بەشی یەکەم] بەرزانی مەلا تەها دەربارەی سۆفیزم و مێژووی بڵاوبوونەوە و نەخشی تەریقەتی قادریی لە كوردستان سۆفیگەرایی وەك رێبازێكی چاكەخوازیی‌ و رەوتێكی تازەگەریی هەر لە سەرەتای دەركەوتنیەوە وەك پەرچە كردارێك لە قۆناغە مێژووییە جیاوازەكاندا لە فۆرمی بەرهەڵستیكردنی سیاسیی ‌و …

ئایا نوسەری تەورات كێیە ؟ موحەممەد حەسەن مامە سەرەڕای سەرجەم هەڵەكانیتریان، جولەكەو مەسیحییەكان لەدیاریكردنی ژمارەی كتێبەكانیشیاندا هەرهەڵەن! لەم باسەدا كە تایبەتكراوە بەژمارەو واتاو بەشەكانی كتێبی پیرۆز، دەمەوێت یەكەیەكە بەشەكانی كتێبی پیرۆزتان پێبناسێنم، بۆئەوەی بزانن ئەم بەشانەی كتێبی پیرۆز باسی چیدەكەن و دەیانەوێت چیمان پێبڵێن و چیمان تێبگەیەنن. سەرەتا دەمەوێت لەكتێبی …

یەكێتی ئیتالیا نووسينى: محمود شاكر وەرگێڕانی موسا محمد یەكێتی ئیتالیا ساڵی 1858 زو ئێوارەی دەستپێكردنی گەورەی ئیتالییەكانەوە لە رێگای بەدیهێنانی ئاوات و ئامانجەكانیان لە ئازادی و یەكێتی وڵاتەكەیان بەردەوام بەشەكانی لێكدابڕا و بوون و ببورە جێگەی سەرنج ی دەوڵەتە زلهێزەكان و فەرمانڕەواكانی چاویان تێبڕیبوو، سەكۆیەكیان دروستكرد بوو بۆ ناكۆكییەكانیان بەمەبەستی …

سەرهەڵدانی فیرقە ئیسلامییەكان لەسەردەمی پێغەمبەرەوە تا ئێستا وەرگێرانی :حكیم أبوبەكر سەرەتای سەرهەڵدانی بەرەو گروپە فیكری و عەقیدیەكان لەناو ئیسلامدا دەگەڕێتەوە بۆ چەند هۆكارێكی ناوخۆیی نێو مسوڵمانان كە تێیدا ژیاون وگەشەیان كردوە. یەكەم هۆكاری دەركەوتنی ئەم گروپانەش ئەوەبوو كە هەندێك لە مسوڵمانان لە پەیڕەوە ڕەسەنەكەیان لایاندا، لەكاتێكدا كە قورئان وسوننە، هەموو …

کاتی ئەوە نەهاتووە کە هەندێک لە نووسەرانی کورد دەست لە نەورۆز هەڵبگرن؟ تێبینی: ئەم بابەتە بە دەستکاریەکی زۆر و لە ژێر ناوێکی تردا داڕێژراوەتەوە. سۆران حەمەڕەش کە منداڵ بووم هەموو ساڵێک زیاتر لە مانگێک پێش نەورۆز، لەگەڵ منداڵانی گەڕەک ڕۆژانە دەبوو چەند سەعاتێک دابنێین بۆ کۆکردنەوەی دار و تەختە و …

چه‌ند سه‌رنجێك له‌سه‌ر  پرسی‌ (ئیسلام و شیعر) د. ئیسماعیل به‌رزنجی‌ ئه‌ڵقـــه‌ی‌ یــه‌كــه‌م ئه‌م زنجیره‌ باسه‌ سێ‌ ته‌وه‌ری‌ سه‌ره‌كی‌ له‌خۆی‌ ده‌گرێت ئه‌وانیش (هه‌ڵوێستی‌ ئیسلام سه‌باره‌ت به‌شیعر و بابه‌ته‌ شیعریه‌كان و به‌هێزی‌ و لاوازی‌ شیعر له‌سه‌رده‌می‌ صه‌دری‌ ئیسلامدا)، هه‌وڵێكه‌ بۆ پێشكه‌شكردنی‌ ڕوانینێكی‌ نوێ‌ بۆ ئه‌و پرسه‌ و جیا له‌ ڕوانینه‌ ته‌قلیدیه‌ گشتیه‌كه‌، …