مێژووی كۆنی كورد

لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) وەکوو لە مادەی سێیەمی فەسڵی دووەمدا باسمان کرد، ئەم قەومەش لە کۆمەڵە گەورەی زاغرۆسە و بە گوێرەی فکر و قەناعەتی بەعزێ موستەشریقین بە ئاشکرا ئەسڵی زۆر قەدیمی کوردە و لە زاغرۆسدا مەنتیقەیەکی گەورەی بە دەستەوە بووە و …

لۆللۆ لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) ئەم قەومە لە وڵاتی سلێمانیی ئیمڕۆدا بوون. سەرحەدیان هەرچەندە مەعلووم نییە، بەڵام لە لەوحەیەکی دۆزراوەی «زەهاو»دا کە عائید بە «ئاننو-بانینی»ی قڕاڵی «لۆللۆ» و «گۆتی»یە و لە عەسری بیست و هەشتەمی پێش میلاددا نووسراوە، ئەڵێ مەنتیقەی «هالمان» …

نوسینی نیهاد عوزێر سەعید پێشەکـــــــــــی: ئەکاد(ئەکەدییەکان)، ناوچەیەکی کۆن لە ئێستای ناوەڕاستی عێراق.  شوێنی نیشتەجێبوونی ئەکەدییەکان لەڕووی  دابەشبوون باکوور (یان باکووری ڕۆژئاوا)ی بابلی کۆن بوو.  ناوچەکە بە نزیکەیی لەو ناوچەیەدا بووە کە ڕووبارەکانی دیجلە و فورات ( ڕووباری دیجلە-فورات) لە یەکترەوە نزیکترینن و سنووری باکوورییەکەی لە دەرەوەی هێڵی شارە مۆدێرنەکانی فەلوجە …

هەڵکەوت محەمەد پشدەری هەرنەبێ چەند سەدەیەکە هەوڵی نووسینەوەی مێژووی کورد ئاکام و بەرهەمێکی ئەوتۆی نەبووە. بەشی هەرە زۆری نەزۆکیی ئەو هەوڵ و تەقەلایانەی دراون لەبەرئەوەیە مێژوونووسانمان گێڕانەوەی ڕووداوەکانیان کردووە، یانیش ڕوانگەی کەسانی دیکەیان دەرخستووە. واتە پێش خۆیان چی سەبارەت بە کورد گوتراوە، هەر ئەوەیان دووبارە کردووەتەوە. هەموو ئەو نووسەر و …

نووسینی: بەرهەم جەنگڤان و عەبدوڵڵا کوردی بەشی یەکەم: پێشینە و هۆکارەکانی هەڵگیرسانی شەڕەکە لە سەدەی پانزەیەمی پێش زاییندا میتانییەکان پێگەیەکی مەزنیان لەڕۆژهەڵاتی نزیک هەبوو، ئەویش دوای ئەوەی لاوازبوونی بابلی و ئاشووری و هیتییەکانیان بەهەل زانی و بە سوود وەرگرتن لە ئەسپ و گالیسەکەی سەربازی، کە یارمەتیانی دەدا بەخێرایی بڵاوببنەوە، توانیان …

نووسینی: بەرهەم جەنگڤان و عەبدوڵڵا کوردی بەشی یەکەم: پێشینە و هۆکارەکانی هەڵگیرسانی شەڕەکە دوای ئەوەی خاکی شانشینی میتانی لە سەدەی ١٣ی پێش زایین لەلایەن هیتی و ئاشوورییەکانەوە دابەشکرا، ڕاستەوخۆ میسر و هیتییەکان بوونە دوژمنی سەرەکی یەکتر، هۆکاری سەرەکی ئەم دوژمنایەتیەش ویستی هەردوولا بوو بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی خۆیان بەسەر تەواوی ناوچەکانی …

وەرگێرانی موحمەد وەسمان بەشی پێنجەم د. تەھا باقر تایبەتمەندێکی دیکەی ئایینی بابلی ، ترس بوو لە خواوەندان ، بۆ ڕەواندنەوەی ئەم ترسە پەرسگەیان دروست دەکرد و ڕێو شوێنی ئایینیان پەیڕەو دەکرد و کوشتیان گۆری دەکرد (قوربانیان دەدا) ، و پەیکەریان بۆ دروست دەکردن و چەندان جۆرە پەرستنی دیکە. رەزامەندی خواوەند …

وەرگێرانی موحمەد وەسمان بەشی چوارەم د. تەھا باقر ٥- خواوەندانى بابلى وسۆمەری ھەر ھەبوو(أزلی) نەبوون -تایبەتمەندیێکی دیکەی ئاینی بابلى وسۆمەریش، ئەوەیە ھەتا خواوەندانیش ئەفرێنراون و دروست کراون، واتە سیفەتی ھەر ھەبوو (أزلی) یان نییە ، سەرەتای دیار نەبێت ، ھەرچەندە نەمرن ، بەڵام (ھەر ھەبووەکی- أزلی) نین ، لە چیرۆکی …

وەرگێرانی موحمەد وەسمان بەشی سێیەم د. تەھا باقر ٣- فرەخوداوەندیی لە ئایینی بابلیدا -ئایینی سۆمەری و بابل و ئەکەدی و ئاشووری ، ئایینی فرەخواوەندین( Polytheism )) (تعدد الالھة ) خواوەندانی بابل بە ھەزارانن ، فەرھەنگێکی (قاموس) گەورەیان لێ پێکدێت. لیستیان بە ناوی خواوەندانیان نووسیوە . کاھینەکانیان کۆڕی خواوەندانیان ڕێکخستوە و …

وەرگێرانی موحمەد وەسمان بەشی دووەم د. تەھا باقر ٢- بەردەوامیی مێژوویی: ئەوەی ئایینی بابلی جیادەکاتەوە، بەردەوامیی مێژووییەتی،دو ای پێگەشتنی لە رووی بنج وبنچینەکانی گۆڕانکاریی بەسەردا نەھات،لە ماوەی چاخە مێژووییە دوورو درێژەکانی بەسەر عیراقدا ھات،تا لەناوچوونی بابلییەکان( لە نزیکەی سەدەی شەشەمی پ.ز) .خوداوەندەکانی بابلییەکان پەرستوویانە لە چاخە مێژووییە دواییەکان،ھەمان خوداوەندەکانن ،کەوا …