مێژووی كۆنی كورد

میتانی (Mitanni) لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) موحەرریری «تاریخی بابلستان»، سێر کینغ، ئەم قەومە بە قۆڵێکی کاسای دائەنێ و ئەڵێ لە عیرقی ئارییە، بەڵام ئیزاحاتی «ئەقوامی مەزۆپۆتامیا، لاپەڕە ١٢٨ و ١٣٥» نەوعێکی ترە و ئەڵێ: شوعبەیەکی قەومی «سوبارو = سوبارتۆ»یە. لە فوراتی …

کاسای (Kassites) لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) قەومی کاسای وەیا «کاششو»ی ئاکاد وەیا «کوش»ی ئینجیل و بابلی، لە مەنزوومەی زاغرۆس بووە. بەرەبەرە شەرقی بابلستانی تا قەراغ دیجلە داگیر کردبوو. زۆر جار وڵاتی بابلستانی ناڕەحەت و تاڵان ئەکرد. حەتا «ئامی-زادوغا»ی قڕاڵی بابل، کە …

لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) وەکوو لە مادەی سێیەمی فەسڵی دووەمدا باسمان کرد، ئەم قەومەش لە کۆمەڵە گەورەی زاغرۆسە و بە گوێرەی فکر و قەناعەتی بەعزێ موستەشریقین بە ئاشکرا ئەسڵی زۆر قەدیمی کوردە و لە زاغرۆسدا مەنتیقەیەکی گەورەی بە دەستەوە بووە و …

لۆللۆ لە کتێبی: خولاسەیەکی تاریخی کورد و کوردستان (جڵدی ١) بەرهەمی: محەمەدئەمین زەکی بەگ (1880-1948) ئەم قەومە لە وڵاتی سلێمانیی ئیمڕۆدا بوون. سەرحەدیان هەرچەندە مەعلووم نییە، بەڵام لە لەوحەیەکی دۆزراوەی «زەهاو»دا کە عائید بە «ئاننو-بانینی»ی قڕاڵی «لۆللۆ» و «گۆتی»یە و لە عەسری بیست و هەشتەمی پێش میلاددا نووسراوە، ئەڵێ مەنتیقەی «هالمان» …

نوسینی نیهاد عوزێر سەعید پێشەکـــــــــــی: ئەکاد(ئەکەدییەکان)، ناوچەیەکی کۆن لە ئێستای ناوەڕاستی عێراق.  شوێنی نیشتەجێبوونی ئەکەدییەکان لەڕووی  دابەشبوون باکوور (یان باکووری ڕۆژئاوا)ی بابلی کۆن بوو.  ناوچەکە بە نزیکەیی لەو ناوچەیەدا بووە کە ڕووبارەکانی دیجلە و فورات ( ڕووباری دیجلە-فورات) لە یەکترەوە نزیکترینن و سنووری باکوورییەکەی لە دەرەوەی هێڵی شارە مۆدێرنەکانی فەلوجە …

هەڵکەوت محەمەد پشدەری هەرنەبێ چەند سەدەیەکە هەوڵی نووسینەوەی مێژووی کورد ئاکام و بەرهەمێکی ئەوتۆی نەبووە. بەشی هەرە زۆری نەزۆکیی ئەو هەوڵ و تەقەلایانەی دراون لەبەرئەوەیە مێژوونووسانمان گێڕانەوەی ڕووداوەکانیان کردووە، یانیش ڕوانگەی کەسانی دیکەیان دەرخستووە. واتە پێش خۆیان چی سەبارەت بە کورد گوتراوە، هەر ئەوەیان دووبارە کردووەتەوە. هەموو ئەو نووسەر و …

نووسینی: بەرهەم جەنگڤان و عەبدوڵڵا کوردی بەشی یەکەم: پێشینە و هۆکارەکانی هەڵگیرسانی شەڕەکە لە سەدەی پانزەیەمی پێش زاییندا میتانییەکان پێگەیەکی مەزنیان لەڕۆژهەڵاتی نزیک هەبوو، ئەویش دوای ئەوەی لاوازبوونی بابلی و ئاشووری و هیتییەکانیان بەهەل زانی و بە سوود وەرگرتن لە ئەسپ و گالیسەکەی سەربازی، کە یارمەتیانی دەدا بەخێرایی بڵاوببنەوە، توانیان …

نووسینی: بەرهەم جەنگڤان و عەبدوڵڵا کوردی بەشی یەکەم: پێشینە و هۆکارەکانی هەڵگیرسانی شەڕەکە دوای ئەوەی خاکی شانشینی میتانی لە سەدەی ١٣ی پێش زایین لەلایەن هیتی و ئاشوورییەکانەوە دابەشکرا، ڕاستەوخۆ میسر و هیتییەکان بوونە دوژمنی سەرەکی یەکتر، هۆکاری سەرەکی ئەم دوژمنایەتیەش ویستی هەردوولا بوو بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی خۆیان بەسەر تەواوی ناوچەکانی …

وەرگێرانی موحمەد وەسمان بەشی پێنجەم د. تەھا باقر تایبەتمەندێکی دیکەی ئایینی بابلی ، ترس بوو لە خواوەندان ، بۆ ڕەواندنەوەی ئەم ترسە پەرسگەیان دروست دەکرد و ڕێو شوێنی ئایینیان پەیڕەو دەکرد و کوشتیان گۆری دەکرد (قوربانیان دەدا) ، و پەیکەریان بۆ دروست دەکردن و چەندان جۆرە پەرستنی دیکە. رەزامەندی خواوەند …

وەرگێرانی موحمەد وەسمان بەشی چوارەم د. تەھا باقر ٥- خواوەندانى بابلى وسۆمەری ھەر ھەبوو(أزلی) نەبوون -تایبەتمەندیێکی دیکەی ئاینی بابلى وسۆمەریش، ئەوەیە ھەتا خواوەندانیش ئەفرێنراون و دروست کراون، واتە سیفەتی ھەر ھەبوو (أزلی) یان نییە ، سەرەتای دیار نەبێت ، ھەرچەندە نەمرن ، بەڵام (ھەر ھەبووەکی- أزلی) نین ، لە چیرۆکی …