دوو شه‌ممه‌ , كانونی یه‌كه‌م 17 2018
Home / په‌رتووكخانه‌ / مێژووی كه‌سایه‌تی / چیرۆكی دەركردنی سەدام لەماڵەوەو خۆشەویستی لەگەڵ كچێكی گوندەكەیان

چیرۆكی دەركردنی سەدام لەماڵەوەو خۆشەویستی لەگەڵ كچێكی گوندەكەیان

272018127600_ب
ژیان: ئاراس عوسمان

ماوەیەكی زۆرە خەریكم لەگەڵ چەندین قۆناغ و ژیانی سیاسی و حكومرانی و كۆمەڵایەتی و زۆرشی دیكەی سەدام حسێن سەرۆككۆماری پێشووی عێراق كۆدەكەمەوەو لێرەوە بەچەند بەشێك بەكورتی بڵاوی دەكەمەوە.سەدام لەباسكردنی قۆناغی منداڵی و ژیانی خۆیدا دەگێرێتەوە كە “هەرگیز هەستم بەمنداڵی خۆم و ژیانم نەكردوەو هەمیشە تەنیا بووم و هاورێم نەبووەو ئەوكاتەشی لەگەڵ دایكم دەژیام ژیانمان ئەوەندە ناخۆش بوو بەبێ‌ ئاو و كارەبا هەمومان لەیەك ژوری ماڵەكەی دایكم دەژیاین و هەمو ئەمانەش بێئومێدیان نەكردم و فێری خۆراگرییان كردم لەبەردەم ناخۆشیەكانی ژیاندا”. سەدام لەتەمەنی 26 ساڵی بیر لەژیانی هاوسەرگیری دەكاتەوەو لەگەڵ ساجیدەی كچی خاڵی ماڵێكی نوێ‌ دروست دەكات و حزبەكەشی هەمان ساڵ گوروتین دەدەنە خۆیان و كودەتا بەسەر دەسەڵاتی عەبدول كەریم قاسمدا دەكەن‌و تەختی پاشای و دەگرنە دەست‌و دەگەرێت بۆ تكریتیەكی خۆیان و بۆ ئەمەش ئەحمەد حەسەن بەكر كەئەو دەمە فەرماندەیەكی سوپا‌و خەڵكی شارەكەی خۆیان بوو (تكریت) كردیانە سەرۆك وەزیران ‌و عەبدول سەلام عارفیش دەبێتە یەكەم سەركۆمار. بەڵام سەدام زۆر چێژ لە ژیانی هەم هاوسەرگیریەكە و هەم كودەتاكەی نابینێت و دوای 300 رۆژ لەحكومرانی كودەتای پێچەوانەوە ئاراستەی بەعسیەكان دەكرێتەوەوە هەموو دەسەڵاتەكانیان لێوەردەگیرێتەوە، دیسان جارێكی دیكە سەدام و هاوبیرە بەعسیەكانی كودەتایەكی سەركەوتوو ئەنجام دەدەن لە 17 ی تەمموزی ساڵی 1968 دەستبەجێ ئەحمەد حەسەن بەكر دەكرێتە سەرۆككۆمار و سەدامیش بۆ جێگری سەرۆك و بەرپرسی ئاسایشی نەتەوەیی‌ دیاری دەكرێت و عەبدول رەحمان عارفیش لەسەر كار لادەبەن‌.
ناوی تەواوی سەدام حسێن عەبدولمەجید ئەلتكریتی بوو، لە28/4/1937 لەخێزانێكی شوان‌و ئاژەڵدار لەدایك بووە، باوكی سەدام شەش مانگ پێش لەدایك بونی سەدام كۆچی دوایی كرد. پاش ماوەیەكیش برا گەورەكەی سەدام لە تەمەنی 13 ساڵیدا بە نەخۆشی شێرپەنجە كۆچی دوایی دەكات. هەڵبژاردنی ناوی سەدام لەلایەن (سوبحە توڵفاح)ی دایكیەوە بوو، ئەم ناوەش بەواتی ئەو كەسەی توانای بەرەنگاربونەوەی هەیە، دایكی سەدام ژیانی تەنیان جێدەهێلێت و روو لەپرۆسەی زەواجێكی دیكە دەكات و لەگەڵ كەسێك بە ناوی ئیبراهیم ئەلحەسەن ماڵی دووەم دروست دەكاتەوە بەو هۆیەشەوە ئاو دەكەنە ژێر سەدام و بەتەمەنی سێ‌ ساڵیەوە بۆ پەروەردەكردنی دەینێرنە ماڵی خاڵی بەناوی خەیروڵا توڵفاح ،پاش ماوەیەكی كەم خاڵی سەدام دەخرێتە زیندانەوەو بەگومانی ئەوەی بەشداری كردووە لەكۆدەتایەكدا كە سەرئەنجامەكەی بەشكست كۆتای هات، جارێكی دیكە سەدام بۆ دەگەرێتەوە لای دایكی و زڕباوكی تازەی كە ئیبراهیم ئەلحەسەن دەگرێتەوە.

سەدام ئێستا بەتاقانەی نەماوەتەوەو تا ئەو چۆتە ماڵی خاڵی و گەراوەتەوە دایكی و ئیبراهیم سێ‌ زڕبرایان بۆ سەدام هێناوەتە ژیانەوەوە كە ئەوانیش (بەرزان و وەتبان و سەبعاو) بوون و كاتێك سەدام گەورە دەبێت لەگەڵیان و دەگاتە سەرۆككۆماری عێراق پۆستی گەورە گرنگ دەبەخشێتە ئەم سێ‌ زڕبرایەی.

خاڵی سەدام خەیروڵا توڵفاح چانسی ئازادكردنی بۆ دەردەكرێت و ساڵی 1947 لە زیندان ئازاد دەكرێت‌و بەدرێژای ئەو ماوەی خاڵی لەزیندان بوو زرباوكەكەی زۆر خراپ مامەڵە لەگەڵ سەدام دەكات و سەدامیش ئەم ئازاد بونە دەكاتە دەرفەتێك بۆ گەرانەوەی بۆ ماڵی خاڵی لەتكریت و هەر لەوێش رێگای خوێندنی سەرەتای دەگرێتەبەر و تەواوی دەكات و ، بۆ قۆناغەكانی دیكەی خاڵی بریاردەدات ماڵەكەی بەرێتە ناوی كەرخی لەبەغدا و و سەدامیش درێژە بەخوێندنەكەی دەدات و كاری سیاسیش دێتە سەر رێگای و بۆیە خرا پەنجە نەرم دەكات لەگەڵ هەندێك لە بزوتنەوە ناسیۆلیستەكانی عەرەب و لەتەمەنی 20 ساڵی خۆی دەخاتە پاڵ حیزبی بەعس بەهاوكاری خەیروڵای خاڵی تێكەڵی سوپا دەبێت و هەلی شارەزابونی سەربازی دەقۆزێتەوەو تا دەبێتە جێگری سەرۆككۆمار و لەوكاتەدا خەیروڵای خاڵی دەكاتە والی بەغداد. دواتر سەدام سەودای تیرۆركردن دەكەوێتە مێشكیەوە كە ئەوكاتە تەمەنی تەنیا 22 ساڵ دەبێت پیلانی تیرۆركردنی عەبدول كەریم قاسم لەخەیاڵی خۆی دەكێشێت و دواتر ئەنجامەكەی بە شكست كۆتای دێت و سەدامیش بریندار دەبێت و بۆ خۆ قوتاركردنی لەعێراق دەرگای سووریای بۆ دەخرێتە سەرپشت و دوای ماوەیەك رێگای رۆیشتنە قاهیرەی میسر دەگرێتەبەر و سەرئەنجام خوێدندنی ئامادەیی لەوێ‌ تەواو دەكات و دەچێتە كۆلێژی یاسایی.
سەدام بەردەوام بەدوای خەونی دەسەڵاتەوە دەبێت و كەڵكەڵەی لاوازكردنی پێگە و جموجوڵەكانی كورد و كەسی یەكەم عێراق تەنگی پێهەڵدەچنێت كە ئەودەمە تەمەنی بۆتە 38 ساڵ كە دەكاتە 1975 و ئاورێك بەلای شایی ئێران دەداتەوە بۆ گەیشتنی بەخەون و ئامانجەكان و هەوڵی بەستنی پەیمانێك دەدات كە ئەویش پەیماننامەی جەزایر بوو لەگەڵ شایواژووی كردو . دوای چوار ساڵ و لە 1979 كۆشكی پاشایەتی چوارەم سەرۆككۆماری لەسەر خۆی تاپۆكرد و ئەحمەد حەسەن بەكری ناچار كرد رێگای رۆشتنە ماڵەوە بگرێتەبەر و دەستلەكاربكێشێتەوە. سەدام حكومرانیەكەی لەسەر كورسی سەرۆككۆماری عێراق لەساڵی 1979ەوە دەستیپێكردووە تاكو شەوی 13/12/2003 بوو، دواتر لەلایەن سەربازانی لیوای یەكەمی فیرقەی پیادەی چواری هێزە تایبەتەكانی ئەمریكا، لە پرۆسەیەكدا بە ناوی (بەرەبەیانی سور) لەنزیك تكریت دەستگیركرا. هەرچەندە سەرۆكی پارێزەرەكانی سەدام لەچاوپێكەوتنێكدا ئەم بەرواری دەستگیركردنە بەناڕاست دەزانن و دەڵێت”پێشتر سەدام دەستگیركراوە”. هەروەها دوای ماوەی چەند ساڵێ لە نێو قەفەز و زیندانەكانی عێراق مایەوەو پاشان لە شاری بەغدا لە ڕێكەوتی ٣١ی دێسمبەری ساڵی( ٢٠٠٦) لەسێدارەدرا.
سەدام تەنیا حكومرانی و حیزبەكەی كارەسات نەبوون بۆ عێراق، بەڵكو لەو سەردامانەی ئەودا خەڵكانێك لەخۆشەویست بووبێت یان لەترسا و لەبرسا بووبێت ناوی منداڵەكانیان ناودەنا (سەدام)، حكومرانی عێراق كەوتە دەستی هێز و كەسایەت و لایەنە شیعەكان و بەو هۆیەشەوە هەركەسێك ناوی (سەدام)بووە كێشەی گەورەیان بۆ دروستكردووەو بگرە تاكو كوشتنیش رۆیشتووە، بەشێك لەو هاوڵاتیانە باسیان لەوەكردبوو كە بەهۆی ناوەكەیان ژیانیان لە مەترسیدایە.لەو چوارچێوەیەدا هەندێك لەو هاوڵاتیانەی عێراق كە كە ناویان حوسێن باسیان لەوەكردووە كە “باوكمان پێشتر ئەم ناوە نەگبەتەی لێناوین چونكە سەدام تازە هاتبوە سەر كورسی و دواتر چەندین تاوانی كوشتن و لەناوی بردنی هاوڵاتیانی ئەنجامدا، ئیتر ئێمەش بەهۆ ئەو ناوەوە خەڵك بەئاشكرا پێیان دەگوتین “رقمان لێتە”. رۆژنامەنوسەكانیش بێبەری نەبوون لەناولێنانیان بەناوی (سەدام)ەوەو یەكێكیان باسی لەوە كردبوو كە كاتێك دەچمە شوێنێك ئەگەر بزانم كەس نامناسێت، ناوی خۆم دەگۆرم. دوو مانگیش دوای روخانی حكومەتەكەی سەدام، نزیكەی 200 كەس داوایان كردبوو كە لایەنی پەیوەندیدار ناوەكانیان بۆ بگۆرێت لەسەر تەسكەرەكانیان تاكو ژیانیان سەلامەت بێت و دووربن لە رووبەرووبونەوە كۆمەڵایەتی و سیاسیەكان.
سەدام عاشقی كچێك دەبێت و چیرۆكەكەی دەكاتە رۆمانێك، بەڵام لەساڵی 2000 پێگەیەكی ئەلیكترۆنی بەزمانی ئینگلیزی پروپاگەندەی فرۆشتنی رۆمانێكی سەدام بڵاوكردەوە ، ناوەرۆكی چیرۆكەكە باسكردنە لە خۆشەویستی نێوان كچێكی گوندنشین و پاشایەك بەناوی “زەبیبە و پاشا” لەناواخنی رۆمانەكە مەبەستی گوندێكی ناوچەی (تكریت)ە و لە 160 لاپەڕە پێكهاتووە. گیرانەوەی چیرۆكەكە بەوجۆرەیە كە پاشاكە عاشقی ئافرەتێكی گوندنشین دەبێت بەناوی زوبەیبە و لە كاتی سەردانی شەوانەیدا كاتێك دەچێتە نێو كۆشكی پاشا، لەكاتی گفتوگۆكردن باس لە ئایین و خۆشەویستی و نیشتیمان پەروەری و رۆڵی گەل بۆ پاشا دەكات. مەبەست و ناوەرۆكی رۆمانەكەی باسی چیرۆكی ئەو پاشا و كچە سەدام دەیگەرێنێتەوە بۆ هەزاران ساڵ پێش ئێستا كە بەقسەی ئەو بەسەر یەكێك لە سەرۆكەكانی عێراقدا هاتووە. بەپێی لێكداوەكان لەئەسڵدا ئەم چیرۆكە بەسەر خودی سەدام هاتووە.
ساڵی 1980 و دەستپێكردنی حوكمی تاكرەوەی سەدام حسێن بەسەر گەلی عێراقدا وەك سەرۆك كۆمار هاتە ئاراوەو هەربۆیە دەستەواژەی ئەلئەیام ئەلتەویلە (بە پاڵەوانكردنی سەددام)كرا بەبەریدا، هەر لەو سەرەتایەوە سەددام دەیویست وا لەخەڵك و میللەتانی عەرەب و دەرەوە تێبگەیەنێت كە لەساڵی پەنجاكان ئێمە كێ‌ بووین و چیمان ئەنجامداوە لەعێراقدا لەبەرامبەر دەوڵەت و كەسی یەكەمدا، بۆیە هەستان بە دروستكردنی فیلمێك كە ماوەی (150)خولەك بوو بەناوی ئەلئەیام ئەلتەویلە، رۆژگارە دوورودرێژەكان-ەوە بەرهەمەكەش لەكەناڵی( 1)ی عێراقەوە نیشاندرا كە ناوەرۆكی فلمەكە زیاتر بابەتێكی بایۆگرافی بوو، گێرانەوەی ئەو رۆژە بوو7/10/1959 بوو كاتێك سەدام توشی شكست دەبێت لەهەمبەر تێرۆركردنی عەبدولكەریم قاسم و هەمان كات سەددام لەو هەوڵەدا بریندار دەبێت و تاكە رێگا بۆ مانەوەو چارەسەر روو دەكاتە وڵاتی سووریا. ئەم فلمە چەند ساڵ جارێك بەردەوام لێدەدرایەوە تاكو لەلای بینەر و بیسەری عێراقی و دۆست و دوژمنەوە وێنەی بەپاڵەوانكردنی سەددام بچەسپێت. بەرهەمهێنانی فلمەكە لەلایەن تۆفیق ساڵح و نووسینی سەددام حسێن و تۆفیق ساڵح ونواندنی سەددام كامل ئامۆزای سەددام حسێن لەرۆڵی سەددام حسێندا بەرهەمهێنرا.

شەری عێراق و غەرقبونی بەژێر قەرزەوە

سەددام جیاواز لە هەوڵی بەردەوام خۆی و دارودەستەكەی بۆ لەناوبردنی نەیارانی لەئارادا بوو بەتایبەت بەرامبەر شیعەكان و كوردەكان و لەئاستی سیاسەتی حكومرانی ناوخۆی و، لەهەمبەر دەوڵەتانی دراوسێش لەسەرەتای هەشتاكانەوە تەپڵی جەنگی لێدا لەگەڵ ئێران و كارەسات و ماڵوێرانی گەورە بەر هاوڵاتیان و ئابوری عێراق كەوتن كە هەزاران خەڵكی مەدەنی و سەربازی وڵاتەكەی كردە فوربانی خوست و ئارەزوەكانی، كە سەرئەنجام عێراق كەوتە بن قەرزێكی گەورەوە كە وەك دەگوترێت رێژەی زیانەكەی بە(75) ملیار دۆلار خەمڵێنرابوو، ئەمە جیاواز لەشەری كوەیت و بەدیهێنانی خەونی لكاندنی ئەم وڵاتە بە عێراقەوە كە وەك پارێزگایە تەماشا بكرێت بەناوی (عودە الفرع الی الاصل).

دواتریش لە‌ لەئازاری ١٩٩١ گە‌لی كورد لە‌ باكوری عێراق راپە‌رینی كرد لەباكوری عێراق و توانیان سە‌ركە‌وتن بە‌دە‌ست بێنن و دژە‌ فرین لە‌ سە‌ر عێراق دانرا لە‌ باكور(هە‌رێمی كوردستان )و باشوری عێراق كە‌وتە‌ ژێر بە‌ندی ٧ ی نە‌تە‌وە‌ یە‌كگرتوە‌كان.

عودەی پەیوەندی لەگەڵ كچە توركێك دەبەستێت

رۆڵی یەكێك لە كورەكان سەددام ئەویش عودە بوو بۆ هەڵبژاردنی هاوژینێك لەگەڵ (سافیم تورونە) ژیانی هاوسەرگیری پێكدێنێت. لەو سەردەمە رۆژنامەی حوریەتی توركی بڵاوی كردۆتەوە كە كاتێك ئەم كچە توركە لەساڵی 1982 بەسەردانێك دەچێتە ماڵی پووری لەبەغدای پایتەخت و زاواكەیان پیاوێكی بەرەگەز توركمان و دانیشتووی عێراق بووە، ئەم كچە مەبەست لەسەردانەكەی بۆ پێشبركێی شاجوان بووە كە لەیەكێك لە هۆتێلەكانی بەغدا ئەنجامدراوەو لەوكاتەدا سەددام و عودەی كوریشی ئامادە دەبن، دواجار هەڵبژاردنی شاجوان بەختیاوەری سافیم دەبێت و هەڵدەبژێردرێت، چیرۆكی خۆشەویستی و بیری هاوسەرگیری لەلای عودەی دەبێتە بەرنامەی ژیانی و دواتر پرۆسەكە بەئەنجام دەگات، بەڵام هەر زوو كچە توركیەكە لەئازار و مەینەتیەكی ناخۆشدا ژیان بەسەردەبات و ماوەی مانەوەی سافیم و عودەی لەو ماڵەدا تەنیا هەشت مانگ دەبێت و سافیم لەو توند و تیژیانەی بەرامبەری كراوە لەلایەن عودەی هاوسەرییەوە وەك رۆژنامەكە باسی كردوە بۆ خۆدەربازكردن هەڵدێت و دەگەرێتەوە توركیا. گرفتی گەورەی ئەوكاتی پاش هەڵهاتنی خێزانەكەی عودەی ئەوە بووە كە میدیاكان بەردەوام باسیان لەو كورە كردووە كە لەنێوان سافیم و عودەی هاتۆتە دونیاوە كە ناوی (مەسعود) بووەو ئاخۆ كچە توركیەكە منداڵەكەی لەگەڵ خۆی بردوە یاخود لەماڵی عودەی و لەناوی كۆشكەكانی بەغدا بەبێ‌ دایك ماوەتەوە، بۆ ئەو مەبەستە میدیاكانی عێراق زۆركات هەلی چاوپێكەوتنەكان دەقۆزنەوەو پرسیاری بزربونی ئەو منداڵە دەكەن لە كچە گەورەكەی سەددا م رەغدە و، ناوبراو نەك زانیاری یەكلاكەرەوە نادات بەڵكو جەخت لەوە دەكاتەوە كە هیچ منداڵێك لەنێوان عودەی برای و سافیمی براژنی نەهاتۆتە دونیاوە و هەر هەواڵێكی لەم جۆرەش بڵاوبكرێتەوە تەنیا بۆ شكاندنی بنەماڵەی سەددامی باوكە و هیی دیكە.

هەر دوای چەند ساڵێك دەردەكەوێت كە خێزانە توركیەكەی عودەی كورێكی هەیە و لەگەڵ دایكی دەژی لەتوركیا و ناوی ( مەسعود)ە و وەك میدیاكانی ئاماژەیان بۆ كردووە كە ئەم كورە هەموو ژیانی پریەتی لەنهێنی گەورە و گرنگ.
سەددام كەسێك بەتوانا و زیرەك بوو

لەلایەكی ترەوە كەسایەتی كورد و مێژوو نووس د.كەمال مەزهەر لەیەكێك لەبەرهەمە كانی بەناوی (كتێبی بستێكی خاكی كوردستان بەهەمو دنیا ناگۆڕمەوە) لەوەسفی هەندێك سەركردەدا و لەنێویاندان سەددام حسێن جەختلەوە دەكاتەوە كە سەدام حسێن ئەو پیاوەی 24 ساڵ سەرۆكی عێراقی ئیدارەدا بوو، زۆر كەس ئەوانەی كە دوژمنی رژێمی سەدام حسێن بوون، دەیانگوت سەدام داردەست‌و كرێگرتەی ئەمەریكایە، من خۆم لەو بڕوایەدام سەدام پیاوی كەس نەبوە‌و پیاوی نەفس‌و عوقدەی خۆی بوە، بەڵام ئەمەریكییەكان زۆر بەزیرەكانە لە بەرژەوەندی خۆیان دەیانجوڵاند، چونكە لەگەڵ ئێراندا هەشت ساڵ شەڕی كرد، ئەو شەڕە لەبەرژەوەندی ئەوان بوو،لەبەر ئەوەی سەدام شەخسێكی بەتوانا بوو هەربۆیە ، مەندوبی سامی بەریتانیا لەنامەیەكدا بۆ مەلیك فەیسەڵی یەكەم دەڵێ‌: تكات لێدەكەم چۆن پاشای بەریتانیا لەگەڵ سكۆتلەندییەكان رەفتار دەكات، تۆ ئاوا رەفتار لەگەڵ كوردا بكە، هەمو ساڵێك سێ‌ مانگەی هاوین پایتەخەكەت بگوێزەرەوە بۆ هەولێرو هەولێر بكە پایتەختی دوەمی دەوڵەتەكەت، تۆ جلی كوردی لەبەربكە چۆن خاوەنشكۆی بەریتانی جلی سكۆتلەندییەكانی لەبەرئەكرد. پێموایە سەدام زۆر زیرەك بو، پێموایە ئەو بەڵگەنامەیەی دیوە، ئەگینا لەخۆڕا نییە جلی كوردی لەبەركردو وتی هەولێر دەكەمە پایتەختی دوەمی عێراق.

سەددام چەند ژنی هێناوە

ســەددام هەتا ئەو ڕۆژەی لەسێدارە درا بەبێ‌ باوكی ژیانی بەرێكردوو (سە بحە)دایكی سەدام لەو بارودۆخەدا كەوتە ناو خەم و نائومێدییەكی زۆرەوە هەر بەپێی گێڕانەوەی خزمە نزیكەكانی سەدام دایكی سەدام لەكاتی دووگیانیدا هەوڵی داوە خۆیی و مناڵەكەی بكوژێت بەڵام نەیتوانی چونكە دایك بوو لەگەڵ هاتنە دونیایی سەدام، سەدام بێ بەش بوو لە ناز و خۆشەویستی و بۆنی دایكایەتی كە لەماڵی خاڵی ژیانی گەنجی و تا هاوسەرگیری بەرێكرد و لە ساڵی ١٩٦٣ لەگەڵ ساجیدەی كچی خاڵی واتە خەریوڵا تلفاع هاوسەرگیری دەكات و لە ساجیدە دوو كوڕ و سێ‌ كچی بووە بەناوەكانی (عودەی– قوسەی– حەلا– ڕەغد– رەنا)دواتریش ژنی دووەمیشی لە ساڵی 1986 هێنا بە ناوی سمیرە الشاهبندر لەویش كورێكی لێی بوو بەناوی علی.لەگەڵ ئەمەش باسلەوەكراوە كە سەددام لەماوەی دەسەڵات و حكومرانیدا چەندین ژنی نهێنی هەبووە.

سەددام تەمەنی ٢٠ ساڵان بوو چووە ناو حیزبی بەعس پێكهاتە و هەیكەلی حیزبەكە لەسەر بنەمای (حیزبەكە ئایدۆلۆژیایی ناسیۆنالیزمی عەرەبی و سۆسیالیزم) دروستكرا بوو ،لەدوای نەمانی رژێمە‌كە‌ی عە‌بدولكە‌ریم قاسم، ئە‌حمە‌د حە‌سە‌ن بە‌كر دێتە‌ سە‌ر حوكم ئە‌ویش بە‌ردە‌وام بوو تا ساڵی ١٩٧٩ ، لەم نێوەندە سەددام بەبیانوی خراپی باری تەندروستی بەكر ، دەسەڵاتی رەها بۆخۆی دەقۆزێتەوەو دەبێتە سەرۆك وەزیرانی عێراق و هەر زوو بریاری لێبوردنی گشتی دەردەكات بۆ زیندانیە سیاسیەكان. حزبی بەعس بەچەندین قۆناغ و بەدەست چەند كەسایەتیەكەوە بەنوای سكرتێری حزب درێژەی بەكارەكانی داوە لەوانەش:

(فوئاد ركابی) ١٩٥١_ ١٩٦٠ (تالیب حوسێن) ١٩٦٠ _ ١٩٦١(عەلی ساڵح ئەلسەعدی) ١٩٦١ _ ١٩٦٣ (حازم جەواد) ١٩٦۳_ ١٩٦٤ (ئەحمەد حەسەن بەكر) ١٩٦٤ _ ١٩٧٩ (سەددام حسێن) ١٩٧٩ _ ٢٠٠٣ كۆتایی بەعس.
لێدوان له‌ ڕێگای فه‌یس بووك

About didar othman

Check Also

68122018_mailk5122018

مەلیك فەیسەڵ و بنەماڵەكەی چۆن كوژران؟ چیرۆكی ئەو بكوژەی دوای تاوانەكەی سزای خۆیدا‌

 پەیسەر پرێس دوای كودەتا سەربازییەكەی عەبدولكەریم قاسم لە 14ی تەمموزی 1958 بنەماڵەی مەلیك فەیسەڵ زۆرینەی …