Home / ئەمرۆ لەمێژوودا / ئـه‌مڕۆ لــه‌ مـێژوو

ئـه‌مڕۆ لــه‌ مـێژوو

Vintage still life. Vintage compass lies on an ancient world map in 1565.

ئـه‌مڕۆ لــه‌ مـێژوو

هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو.

رووداوه‌كان:

656: هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی نێوان ئیمامی عه‌لی و مه‌عاویه‌.
711: روودانی شه‌ڕی دۆڵی (لكه‌) كه‌ رێگه‌ی خۆشكرد بۆ موسڵمانان كه‌ نیوه‌ دوورگه‌ی ئه‌یبیریا فه‌تح بكه‌ن.
1799: دۆزینه‌وه‌ی به‌ردی (ره‌شید) له‌ لایه‌ن ئه‌فسه‌ری فه‌ره‌نسی و ئه‌وه‌ش له‌ میانی هه‌ڵمه‌تی فه‌ره‌نسی بۆ سه‌ر میسر..
1870: ده‌ستپێكی جه‌نگی فه‌ره‌نسی بروسی.
1924: هێزه‌كانی به‌ریتانیا شاری سلێمانیان داگیركرده‌وه‌ به‌ هێزی لیڤی و هێزی سوپای عێراق  بۆ یه‌كه‌م جاربوو فه‌وجێك به‌ ناوی (موسا كازم) توانی بگاته‌ شاری سلێمانی و (لیچ مه‌ن) كرایه‌ لێپرسراوی كارگێڕی پارێزگاكه‌. و شێخ مه‌حمود به‌ له‌شكرێكه‌وه‌ ڕووی له‌ ئه‌شكه‌وتی جاسه‌نه‌ (نێوان سورداش و دوكان) كرد.
1927: ده‌رچوونی یاسایه‌كی ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ به‌ ناوی یاسای ژماره‌ 1097 كه‌ رێگه‌ به‌ حكومه‌تی توركیا ده‌دات 1400 خێزانی كورد بگوازێته‌وه‌ بۆ باكووری توركیا به‌ مه‌به‌ستی به‌ تورك كردنی باكووری كوردستان.
1943: فڕۆكه‌ ئه‌مریكیه‌كان هه‌ستان به‌ لێدانی هێڵی ئاسنین له‌ ئیتالیا و ئه‌وه‌ش له‌ میانی جه‌نگی دووه‌می جیهانی.
1952: پێشبڕكێی جامی جیهانی ئۆڵه‌مپیات له‌ شاری (هلسنكی) پایته‌ختی فنله‌نده‌ به‌ڕێوه‌پوو، و به‌رده‌وام بوو تا 3/8/1952ز.
1956: ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان پێشنیاری خۆی كشانده‌وه‌ به‌ كۆمه‌ككردنی دارایی میسر بۆ یارمه‌تیدانی له‌ بنیاتنانی (به‌نداوی عالی) له‌ ناوچه‌ی ئه‌سوان له‌سه‌ر رووباری نیل.
1980: ئۆڵۆمپیاتی جیهانی له‌ شاری مۆسكۆی پایته‌ختی سۆڤیه‌ت و تا 3/8 به‌رده‌وام بوو.
1983: دامه‌زراندنی (پارتی ره‌فاهی ئیسلامی) له‌ توركیا.
1984: لۆران فابیۆس، بوو به‌ سه‌رۆكی فه‌ره‌نسه‌، و داده‌نرێت به‌ بچوكترین سه‌ره‌ك وه‌زیران له‌ مێژووی فه‌ره‌نسه‌ كه‌ ته‌مه‌نی 37 ساڵ بوو.
1988: هه‌ڵگیرسانی (شه‌ڕی خواكورك) له‌ نێوان سوپای عێراقی و هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی كوردی سه‌ر پارتی دیموكراتی كوردستانی له‌ سێگۆشه‌ی سنوری عێراقی/ توركی/ ئێرانی.
1991: كۆمه‌ڵه‌ی هاوكاری له‌ ئه‌ڵمانیا كۆڕێكی ده‌رباره‌ی هێرشی تورك بۆ سه‌ر باكووری كوردستان رێكخست.
1993: به‌ردێك درایه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی شوێنه‌واری سلێمانی كه‌ مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نزیكه‌ی 4000 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر، كه‌ ده‌قێكی شاهانه‌ی له‌سه‌ر نوسراوه‌ به‌ خه‌تی بزماری.
1994: هه‌وڵی تیرۆركردنی (فرانسوا حه‌ریری) درا و به‌ ئاكام نه‌گه‌شت.
1996: سه‌رۆكی سربی بۆسنه‌ (رادوفان كارادیچ) رازیی بوو به‌ ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ و كشانه‌وه‌ له‌ ژیانی سیاسی گشتی، دوای ئه‌وه‌ بوو به‌ یه‌كێك له‌ داواكراوانی دادگا به‌هۆی تۆمه‌تی تاوانه‌كانی جه‌نگ له‌به‌رده‌م دادگای نێوده‌وڵه‌تی تاوانه‌كانی جه‌نگ.
1996: ئۆڵۆمپیاتی جیهانی له‌ شاری ئه‌تلانتای ئه‌مریكا و تا 3/8 به‌رده‌وام بوو.
2002: چه‌كدارانی ئه‌نسار ئیسلام له‌ ناوچه‌ی بیاره‌ گۆڕی شێخ زیائه‌دین و شێخ نه‌جمه‌دین و شێخ عه‌لادینیان ده‌رهێنا و بۆ شوێنێكی نه‌زانراویان برد.
2004: به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی دیوانی وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراقی تیرۆركرا.
2004: پاش 4 مانگ داخستن رێگا به‌ رۆژنامه‌ی (حه‌وزه‌) درا بڵاوبكرێته‌وه‌.
2005: فوئاد سه‌نیوره‌، بوو به‌ سه‌رۆكی حكومه‌تی لوبنانی و ئه‌وه‌ش به‌ دروستكردنی یه‌كه‌مین حكومه‌ت دوای ده‌رچوونی سوپای سوری له‌ لوبنان.
2009: وه‌زاره‌تی ناوخۆی مۆریتانی بردنه‌وه‌ی جه‌نه‌رال (محه‌مه‌د وه‌له‌د عه‌بدولعه‌زیز)ی راگه‌یاند كه‌ رێبه‌ری كۆده‌تای سه‌ربازیكرد له‌ 6 ی ئۆگه‌ستی 2008ز له‌ هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تیدا دوای به‌ده‌ستهێنانی 52,58%ی ده‌نگه‌كانی ده‌نگده‌ران، ئۆپۆزسیۆنیش تانه‌ی له‌ ئه‌نجامه‌كه‌دا.

له‌دایكبوون:
1814: سامۆئیل كولت، داهێنه‌ری ئه‌مریكی.
1834: ئیدگار دیگا، نیگاركێش و په‌یكه‌رتاشی فه‌ره‌نسی.
1893: فلادیمیر مایاكوفسكی، شاعیری روسی.
1896: ئارچیباڵد جۆزیف كرونین، پزیشك و رۆماننوسی ئوسكوتله‌ندی.
1898: هربرت ماركوزه‌، فه‌یله‌سوف و زانای كۆمه‌ڵناسی ئه‌ڵمانی.
1921: روزالین یالو، پزیشكی ئه‌مریكی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵآ پزیشكی ساڵی 1977ز.
1940: فوئاد خه‌لیل، ئه‌كته‌ری میسری.
1958: توموكی هاسیگاوا، ئاوازدانه‌ری یابانی.
1965: هایله‌ مریه‌م دیسالیگنه‌، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی ئه‌سیوبیا.
1968: بافل كوكا، یاریزانی تۆپی پێی چیكی.
1973: سعید التغماوی، ئه‌كته‌ری فه‌ره‌نسی به‌ نه‌ژاد مه‌غریبی.
1977: هه‌یسه‌م مسته‌فا، یاریزانی تۆپی پێی سودانی.
1978: جوناسان زیبینا، یاریزانی تۆپی پێی فه‌ره‌نسی.
1979: لوك یونگ، یاریزانی تۆپی پێی ئینگلیزی.
1981: ئه‌ندرسۆن لویز دی كارفالیو، یاریزانی تۆپی پێی به‌ڕازیلی.
1982: ستوارت بارنابی، یاریزانی تۆپی پێی ئینگلیزی.
1985: عه‌بدوڵا مشیلح، یاریزانی تۆپی پێی كوێتی.
1997: فواز حه‌مه‌د به‌در، ئه‌كته‌ری كوێتی.

وه‌فات:
514: پاپا سیماشیوس، پاپای كه‌نیسه‌ی رۆمانی كاسۆلیكی.
1543: ماری پولین، ژنه‌ عاشقی هنری هه‌شته‌م، مه‌لیكی ئینگلته‌ره‌.
1814: ماسیو فلیندرز، ده‌ریاوان و دۆزه‌ره‌وه‌ی ئینگلیزی.
1924: عادیله‌ خانم، له‌ شاری هه‌ڵه‌بجه‌ و له‌ گۆڕستانی عه‌بابه‌یلی نێژراوه‌، ساڵی 1859ز له‌ شاری سنه‌ له‌دایكبووه‌.
1965: ئی سنگ مان، سه‌رۆكی كۆریای باشوور.
1999: عه‌تیه‌ محه‌مه‌د سالم، زانای ئاینی میسری.
2000: سلێمان هویدی، شاعیری كوێتی.
2004: زینكو سوزوكی، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی یابان.
2009: فرانك ماكورت، نوسه‌ری ئه‌مریكی.
2010: سه‌فوه‌ت جه‌راح، هونه‌رمه‌ند و ده‌رهێنه‌ر و كه‌سایه‌تی به‌ناوبانگی شاری هه‌ولێر.
2012: عومه‌ر سڵێمان، جێگری سه‌ركۆماری میسر.

جه‌ژن و بۆنه‌كان:
رۆژی شه‌هیدان له‌ بۆرما.

لێدوان له‌ ڕێگای فه‌یس بووك

About نورسی گۆران

Check Also

Vintage still life. Vintage compass lies on an ancient world map in 1565.

ئــه‌مڕۆ لـه‌ مــێژوو

ئــه‌مڕۆ لـه‌ مــێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە …