Home / مێژووى جیهان / تۆماس وۆدرۆ وۆڵسن

تۆماس وۆدرۆ وۆڵسن

تۆماس وۆدرۆ وۆڵسن

سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا وۆڵسن, لە نێوان سالانی ( ١٩١٣- ١٩٢١ ) دەسەلاتی گرتۆتە دەستی , لە ٢٨ دیسەمبەری سالی ١٨٥٦ لە ویلایەتی ڤێرجینیا لە دایک بووە , وە لە ٣ فبرایری ١٩٢٤ لە تەمەنی ٦٧ سالیدا کۆچی دوای کردووە لە واشنتن .
ویڵسۆن بە گوفتار خوێندنەوە بەناوبانگ بوو , بەلام لەکاتی دانانی ووشە لە دەقی پەیماننامەکان لە رووی یاساییەوە ورد نەبوو , ئەمە نیشانەی ئەوە بوو جەختی لەسەر بنەماکان دەکردەوە نەک لەسەر کێشەکانی رواڵەتی . ولسن
دووربینی لەکاروباری جیھانی پایەیەکی سیاسی جیھانی درەوشاوەی پآ بەخشی بوو , بەتایبەت کۆمەڵەی نەتەوەکان ( عصبە الامم) ئەمە لە ئەنجامی پسپۆری لە زانستە سیاسەیەکانەوە ھات ھەرەوەھا چونکە سیاسەتمەداری ئەمریکی بە شێوەیەک بە تایبەتیش کێشە ئەوروپیەکان , لەو میانەوە باشتر دەتوانن کێشە خۆجێی و ناوخۆکان چونکە ئەو بەرپرسیار بوو بەرامبەر بە مافە پێشێل کراوەکانی نەتەوەکان و بنەماکانی مافە چارەی خۆنوسین , ھەرخۆشی بەرپرسیارە لەو خیانەتەی بەرامبەر بەو نەتەوانە کرا لە دەست ھەلگرتن و ردەستکردنیان بە دوو زەبەلاحە سەرکەوتوەکە . ویلسۆن نوێنەری ولاتێکی دیموکراتی پەرلەمانی بوو , ھەرکاتآ حزبەکەی لە ھەلبژاردن دەرنەچآ ئەم پۆستەکەی لە دەست دەدا , ھەرواش بوو ببینن , لێرەدا چواردە بنەماکان لەبەرامبەر کێشە ئاڵۆزەکانی ئەوروپا , کەوتنە ھەژان ھەلبژاردنەکەی نۆڤەمبەری ١٩١٨ پارتی کۆماری زۆرینەی لە کۆنگرێس وەدەست ھێنا , بەم ئەنجامە , پۆستەکەی ویلسۆن ناسک بوو , ھەریەک لە ( لویدجۆرج و کلمەنسۆ ) زۆرینەی پەرلەمان پشتیوانیان ليَ دەکردن سەرەرای زۆرینەی رای گشتیش .

لێدوان له‌ ڕێگای فه‌یس بووك

About كه‌یفی عمر

Check Also

العراق

گەشتێکی کورت بەناو مێژووی خوێناوی نەوت لە جیهاندا

نەوت نیعمەتە یان نەهامەتییە بۆ گەلان؟! ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا نەوت ئەو ماددەیەی کە پێی دەڵێن ئاڵتوونی …